Lexpera Blog

Çalışma Hayatında Cumhurbaşkanı’nın Yetkileri Nelerdir?

Ülkemiz gerçekleştirilen son seçimlerle birlikte yeni bir yönetim sistemine geçiş yaptı. Seçim sonrasında ise Cumhurbaşkanı’na verilen yetkilerin netleştirilmesi amacıyla bazı kanun hükmünde kararnameler Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girdi. Yayınlanan kanun hükmünde kararnamelerde Cumhurbaşkanı’na çalışma hayatına ilişkin verilen yetkiler de yer aldı. Öyle ki yeni dönemde Kanuna gerek kalmaksızın Cumhurbaşkanı Kararı ile çalışma hayatına yönelik bazı değişiklikler yapılabilecek.
Bu yazımızda söz konusu yetkilerin neler olduğundan bahsedeceğiz.

İlave Ücret Tavanını Cumhurbaşkanı Belirleyecek

Hastalandığınız zaman devlet hastanelerinin yanı sıra SGK ile anlaşmalı vakıf üniversite hastaneleri ile özel hastanelerde gitmeniz mümkün. Ancak bu hastanelerce hastalardan ilave ücret alınabiliyor. Söz konusu ilave ücret tutarı mevcutta sağlık hizmeti bedelinin 2 katına kadar çıkabiliyor. İşte sağlık bedellerin 2 katına kadar alınabilecek ilave ücretin tavanını belirlemeye yeni dönemde Cumhurbaşkanı yetkili olacak.
Ayrıca üniversite hastanelerinde öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında bizzat verilen sağlık hizmetleri için SGK tarafından belirlenmiş sağlık hizmetleri bedelinin, poliklinik muayenelerinde bir katını, diğer hizmetlerde yüzde ellisini geçmemek üzere, üniversite yönetim kurulu kararıyla öğretim üyelerinin unvanları itibarıyla belirlenen miktarda ilave ücret alınabiliyor. Ancak alınacak ilave ücret bir defada asgari ücretin iki katını geçemiyor. Belirtilen bu oranları bir katına kadar artırmada da Cumhurbaşkanı yetkili olacak.

Prim Oranı Cumhurbaşkanı Yetkisinde

5510 sayılı Kanuna göre işverenden çeşitli oranlarda prim alınıyor. Bunlardan bir kısmı uzun vadeli sigorta kollarını, bir kısmı kısa vadeli sigorta kollarını ve diğerleri de GSS ve işsizlik sigortalarını ilgilendiriyor.
Kanuna göre, kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının %2’si. Bu primin tamamını ise işveren ödüyor. Yeni dönemde söz konusu bu oranı %1,5 oranına düşürmeye ya da %2,5 oranına artırmaya Cumhurbaşkanı yetkili olacak.

6 Puanlık Teşvikte Yetki Cumhurbaşkanı’nda

5510 sayılı Kanun’a göre 5 puanlık prim indirimi uygulamasının yanında belirli şartlarla ve belirli illerde ilave 6 puanlık prim indirimi uygulanabiliyor. Yeni dönemde söz konusu teşvikin uygulanacağı illeri ve uygulanma süresini belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkili olacak.

Uyumlu Borçluyu Cumhurbaşkanı Belirleyecek

2017 Mayıs ayında yapılan yasal düzenleme ile uyumlu prim borçlularının borçlarını taksitlendirebilmelerine ilişkin bir düzenleme yapılmıştı. Buna göre, en az üç yıl süreyle prim yükümlüsü olup son üç yıl içerisinde verilmesi gereken bildirgeleri kanuni sürelerinde vermiş olanlardan başvuru tarihi itibarıyla vadesi bir yılı geçmemiş borcunu borç ödemede hüsnüniyet sahibi olmasına rağmen ödeyememiş olanlar hakkında uygulatmaya ve uyumlu prim borçlularını belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkili olacak.

Gecikme Cezası Oranını Değiştirilebilecek

SGK’nın prim ve diğer alacakları süresi içinde ve tam olarak ödenmezse, ödenmeyen kısmı sürenin bittiği tarihten itibaren ilk üç aylık sürede her bir ay için % 2 oranında gecikme cezası uygulanarak artırılıyor.
Cumhurbaşkanı, ilk üç ay için uygulanan gecikme cezası oranını iki katına kadar artırmaya veya bu oranı % 1 oranına kadar indirmeye, yeniden kanunî oranına getirmeye ve uygulama tarihini belirlemeye yetkili olacak.

Yurtdışında Tedavi Sınırı

Birlik halinde ya da kamu idarelerinin yetkili makamlarınca yurt dışına askerî veya güvenlik amaçlı görevlendirilenlerin, 5510 sayılı Kanun kapsamına giren sağlık hizmetlerinin sağlanması ile bu hizmetlere ilişkin giderlerin yurt içindeki sözleşmeli sağlık hizmeti sunucularına ödenen tutarı aşan kısmının kurumlarınca karşılanmasına ilişkin hususlar Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenebilecek.

Cumhurbaşkanı Fazla Çalışmayı Belirleyebilecek

Seferberlik sırasında ve bu süreyi aşmamak şartıyla yurt savunmasının gereklerini karşılayan işyerlerinde fazla çalışmaya lüzum görülürse işlerin çeşidine ve ihtiyacın derecesine göre Cumhurbaşkanı günlük çalışma süresini, işçinin en çok çalışma gücüne çıkarabilecek.

İSG Desteğinde Sınırı Cumhurbaşkanı Belirleyecek

İş sağlığı ve güvenliği mevzuatına göre iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yerine getirilmesi için işyerlerine bazı şartlarla destek sağlanıyor. Bu destekten kamu kurum ve kuruluşları hariç ondan az çalışanı bulunanlardan, çok tehlikeli ve tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri faydalanabiliyor. Ancak, Cumhurbaşkanı söz konusu destekten ondan az çalışanı bulunanlardan az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinin de faydalanmasına karar verebilecek.