Lexpera’da Geçen Hafta (28 Şubat-6 Mart 2026)
Literatür, içtihat ve mevzuata ilişkin önemli gelişmeleri içeren haftalık bültenimizin 222. sayısını siz üyelerimizin dikkatine sunuyoruz.
Literatür
Geçen hafta Lexpera’ya yüklenen eserler aşağıda yer almaktadır:
Sezer Ilgın, Uğur Tülü, Nil İrem Saray Çelikkol, Ümran Akcan (Ed.), Kaptan ve Gemi Adamları İle İlgili Hukuki Sorunlar ve Çözüm Önerileri Sempozyum Bildiriler Kitabı
Kitapta, kaptanın hukuki yetkilerinden deniz iş sözleşmelerine, MLC 2006 uygulamasından işçilik alacaklarının hesaplanmasına, sorumluluk rejiminden gemi adamlarının çalışma koşullarına kadar geniş bir yelpazede sorun alanları tartışılmış; Türk denizcilik hukukunun güncel meseleleri, ulusal ve uluslararası düzenlemeler bağlamında ele alınmıştır.
Ahmet Karayazgan, Sorumluluk Sigortaları Hukuku-I: Yönetici & Yetkili Sorumluluk Sigortası
Eserde, sorumluluk sigortalarının temel çalışma esasları ve hukuki altyapısı incelenmiş; yöneticilerin karşılaştıkları hukuki sorumluluklar, sigorta poliçelerinin kapsamı, hukuki bağlamda sigortanın şekillenişi ve uygulamadaki önemli detaylara yer verilmiş; örnek metinler ve somut vakalar üzerinden yapılan açıklamalarla bu sigorta türü mercek altına alınmıştır.
Kasım Ocak, İdari Yargıda Verilen İptal ve Yürütmenin Durdurulması Kararlarının Zaman Bakımından Uygulanması
Çalışmada, idari yargıda verilen iptal ve yürütmenin durdurulması kararlarının zamansal etkisi, Türk idare hukuku bakımından irdelenmiş; öğreti, yargı içtihatları ve mukayeseli hukuk örneklerinden hareketle ortaya çıkan sorunlar tartışılmış ve hukuka uygunluk ile hukuki durumların istikrarı arasındaki dengeye ilişkin çözüm önerileri sunulmuştur.
Zeynep Derya Tarman, Mehmet Polat Kalafatoğlu (Ed.), Genç Milletlerarası Özel Hukukçular Konferansı-III
Kitapta, Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi tarafından 30.05.2025 tarihinde gerçekleştirilen 3. Milletlerarası Özel Hukuk Genç Akademisyenler Sempozyumu’nda sunulan tebliğlere yer verilmiş; milletlerarası tahkimde hakemlerin bağımsızlığı ve tarafsızlığı, yaptırımların etkileri, tahkimde yargılamanın bölünmesi, kripto varlıklar, çevrim içi evlenmeler, kolektif davalar ve sınır aşan sağlık hizmetleri gibi uygulamada sıkça karşılaşılan problemlere değinilmiştir.
Dilara Apaydın Karaarslan, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu Kapsamında Karayolu ile Yurt İçi Eşya Taşımacılığında Taşıyıcının Sorumluluğunun Sınırlandırılması
Çalışmada, karayolu ile yurt içi eşya taşımacılığına ilişkin Türk Ticaret Kanunu (TTK) düzenlemeleri ele alınmış; TTK’nın karayolu ile eşya taşınması hükümlerinin 1961 tarihli Eşyaların Karayolunda Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR) esas alınarak hazırlanması nedeniyle yeri geldikçe CMR düzenlemelerine de değinilmiş; Yargıtay kararları ışığında teorik bilgilerin uygulamadaki yansımaları ortaya konulmuştur.
İhsan Deniz Ay, Bölge İdare Mahkemelerinin Kararları Arası Aykırılığın Giderilmesi
Eserde, aynı konularda bölge idare mahkemelerinin kesin kararları arasındaki farklılığın hukuk güvenliğini zedelemesi nedeniyle hukuk güvenliği ilkesi ele alınmış ve bu ilkeye tehdit oluşturan içtihat aykırılığı ile bu aykırılığın giderilme yollarına değinilmiş; bölge idare mahkemelerinin kesin kararları arasındaki aykırılığın giderilmesi konusuna ilişkin eksiklikler tespit edilip söz konusu eksiklerin giderilmesine yönelik görüş ve önerilere yer verilmiştir.
Ahmet Tokat, Evliliğin Sona Ermesine İlişkin Yabancı Kararların Nüfus Hizmetleri Kanunu Madde 27/A Çerçevesinde Tescili
Kitapta, 2017 yılında Nüfus Hizmetleri Kanunu’na eklenen 27/A maddesi hükümlerinin getirdiği yenilikler ve Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un tanımaya ilişkin hükümleriyle olan ilişkisi irdelenmiş; başvuru usulü, komisyonun işleyişi, tescil şartları ve komisyon kararlarının hukuki niteliği değerlendirilmiştir.
Nil İrem Saray Çelikkol, Gemi Geri Dönüşüm Sözleşmeleri
Çalışmada, gemi geri dönüşümü faaliyetinin gerçekleştirilebilmesi için alıcı (gemi geri dönüşüm tesisi) ve satıcı (gemi maliki) olarak adlandırılan tarafların karşılıklı olarak akdettiği gemi geri dönüşüm sözleşmeleri incelenmiş; bu sözleşmelerin hukuki niteliği, sözleşmenin konusunu oluşturan gemilerin gemi vasfını ne zaman kaybedeceği, sözleşmeden doğan teslim borcunun fiili veya hukuki imkansızlıklar nedeniyle ifa edilememesinin sonuçları gibi konular tartışılmıştır.
Murat Oruç, Miras Ortaklığı Temsilcisi
Eserde, Türk Medenî Kanunu m. 640/3 hükmünde düzenlenen ve mirasçılar arasında husumete kadar varan sorunların çözümünü sağlayan miras ortaklığının yasal temsili konusu ele alınmış; miras ortaklığı temsilcisinin atanma şartları ve usulü, atama kararının sonuçları, temsilcinin hak ve yükümlülükleri, dava ve takiplerdeki konumu gibi konulara yer verilmiştir.
Zehra Yaman, Pay Defteri
Çalışmada, anonim ortaklıkta pay ve pay defteri kavramı, pay defterinin hukuki niteliği ve pay defteri tutma yükümlülüğüne değinilmiş; pay defterinin içeriği ve pay defterindeki kaydın etkileri üzerinde durulmuş; pay defterine kayıt bildirimi, ortaklığın inceleme yükümlülüğü ve bildirime bağlanan sonuçlar aktarılmış ve pay defterine kayıt talebinin reddi hakkında bilgi verilmiştir.
Krikor Zöhrab, Hukuk-ı Ceza
Gazeteci, şair, yazar, avukat, muallim ve siyasetçi kimliğiyle tanınan ve modern Türk ceza hukukunun kurucularından biri olan Krikor Zöhrab tarafından yazılan ceza hukuku kitabında, 19. yüzyıl ceza hukuku reformu ve Fransız ceza hukukçusu René Garraud ve çağdaşlarının kavram dünyası takip edilmiş; kaynakların kavramsal tutarlılığına özen gösterilerek sistematik bir yapı benimsenmiştir.
İçtihat
Geçen hafta Lexpera’ya yüklenen kararların dağılımı şu şekildedir:
| MAHKEME | KARAR SAYISI |
| Anayasa Mahkemesi | 1 |
| Yargıtay (Hukuk) | 5746 |
| Yargıtay (Ceza) | 29086 |
| Danıştay | 677 |
| Bölge Adliye Mahkemesi | 1533 |
| Bölge İdare Mahkemesi | 278 |
| TOPLAM | 37321 |
Yüklenen kararlar arasında aşağıda özetine yer verdiğimiz Yargıtay Ceza Genel Kurulu’na ait karar özellikle dikkati çekmektedir:
Yargıtay CGK., E. 2023/599 K. 2025/438 T. 30.10.2025
(...) Asliye Ceza Mahkemesi tarafından sanığın, göçmen kaçakçılığı suçundan Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 79/1-a, 62/1, 52/2-4, 53/1 ve 63. maddeleri uyarınca 4 yıl 2 ay hapis ve 5.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.
Hükmün, Cumhuriyet savcısı ve sanık müdafii tarafından istinaf edilmesi üzerine dosyayı inceleyen (...) Bölge Adliye Mahkemesi tarafından, ilk derece mahkemesi hükmü kaldırılarak sanığın TCK’nın 79/1-a, 62, 52/2-4, 53/1, 54/1 ve 63. maddeleri uyarınca 4 yıl 2 ay hapis ve 41.660 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.
Bu hükmün de sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay Dairesi tarafından temyiz isteminin esastan reddi ile onanmasına karar verilmiştir.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı; ilk derece mahkemesi tarafından verilen hükmün istinaf edilmesi üzerine 5 yıldan az netice hapis cezasını artırmayan (...) Bölge Adliye Mahkemesi kararının Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 286. maddesinin 2. fıkrasının (b) ve (h) bendi uyarınca kesin olduğunun kabulünde zorunluluk bulunduğu gözetilerek CMK’nın 298. maddesi uyarınca temyiz isteminin reddi yerine, hükmün esasının incelenmek suretiyle CMK’nın 302. maddesinin 1. fıkrası uyarınca temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesinin yasaya aykırılık oluşturduğu görüşüyle itiraz yoluna başvurmuştur.
İnceleme yapan Yargıtay Dairesinin itiraz nedenlerini yerinde bulmaması üzerine Yargıtay Ceza Genel Kurulu; uyuşmazlığın, ilk derece mahkemesince alt sınırdan uzaklaşılarak belirlenen hapis ve gün para cezasına ilişkin mahkûmiyet ile suçta kullanılan aracın müsaderesine yer olmadığı ve sahibine iadesi kararının (...) Bölge Adliye Mahkemesince kaldırılıp yeniden kurulan hükümde, temel cezanın teşdiden (artırılarak) belirlenmesi suretiyle sonuç hapis cezasının artırılmayıp gün para cezasının artırıldığı ve aracın da müsaderesinin öngörüldüğü anlaşılan kararın temyizinin mümkün olup olmadığının belirlenmesine ilişkin olduğunu tespit etmiş, (...) Bölge Adliye Mahkemesi kararının CMK’nın 286. maddesinin 2. fıkrasının (f) bendi kapsamında kalmadığını ve temyiz edilebilir olduğunu belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddine oybirliği ile hükmetmiştir.
Mevzuat
Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği
Çevresel etki değerlendirmesi başvuru dosyası, çevresel etki değerlendirmesi uygulanacak projeler, çevresel etki değerlendirmesi sürecinin başlatılması, halkın bilgilendirilmesi ve sürece katılımı, çevresel etki değerlendirmesi raporunun incelenmesi, çevresel etki değerlendirmesi olumlu veya olumsuz kararı, çevresel etkileri ön inceleme ve değerlendirmeye tabi projeler, yatırımın izlenmesi ve denetimi, yönetmeliğe aykırı uygulamaların durdurulması, kapasite artışları, proje sahibinin değişmesi, projenin devri ve olağanüstü durumlara ilişkin hükümler başta olmak üzere birçok hükümde ve yönetmelik eklerinde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği
Öncelikli alanlardaki doktora programlarına öğrenci seçimine ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi. Doğum yapan lisansüstü kadın öğrencilere, talepleri halinde doğum sonrası iki dönem ek süre verilebilecek ve verilen bu ek süreler azami süreden sayılmayacak.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Yönetmelikte geçen tanımlar, geçişler, başvuru, değerlendirme, sonuçların ilanı, intibak programı, kurumlar arası yatay geçiş, yurtdışı yükseköğretim kurumlarından yurtiçindekilere yatay geçiş ve çift anadal programına ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği
Başvuru usulü, aranacak belgeler ve çeşitli alanların incelenmesi sürecinde yapılacak işlemlere ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği
Yükseköğretim Kanunu’nun 34. maddesi uyarınca, yabancı ülke vatandaşı olan öğretim elemanlarının doktor öğretim üyeliği, doçentlik ve profesörlük kadrolarında sözleşmeli olarak çalıştırılmalarına ilişkin hükümler yürürlükten kaldırıldı.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Öncelikli alanlardaki araştırma görevlisi kadrolarına atamalara ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Tarafından Yürütülen Taşınmaz Temini İşlemleri Hakkında Yönetmelik
Tarım arazilerinin amaç dışı kullanımına ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi. Yenilenebilir enerji kaynağına dayalı faaliyetlere ilişkin acele kamulaştırma işlemleri hakkında düzenlemeye gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Kadın Konukevlerinin Açılması ve İşletilmesi Hakkında Yönetmelik
Konukevinin fiziki özelliklerine ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
İstihdamı Koruma Destek Programı Uygulama Yönetmeliği
İmalat sanayi sektörlerinde istihdamın korunması ve artırılmasına yönelik olarak Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışan sigortalılar için uygulanacak destek programına ilişkin usul ve esaslar belirlendi.
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 63. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi kapsamında finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerine ilişkin usul ve esaslar düzenlendi.
Belediye Gelirleri Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 2026/1)
Belediye Gelirleri Kanunu’nun 95. maddesi gereğince, nüfus ile ekonomik ve sosyal gelişme durumlarına göre belediye grupları yeniden tespit edildi. Belediye Gelirleri Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 2022/1) yürürlükten kaldırıldı.
Tebliğin amacı ve dayanağı, tebliğde geçen tanımlar, genel ilkeler, uzaktan kimlik tespitini yapacak personel, çalışma ortamı, sürecin başlatılması ile uyulması gereken ilkeler, uzaktan kimlik tespitinde kullanılabilecek yöntemler, kimliği tespit edilecek kişinin doğrulanması, uzaktan kimlik tespitinde sorumluluk ve kimlik tespitini müteakip sözleşme ilişkisinin kurulmasına ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi. Yapay zekâ temelli uygulamalara ilişkin hükümler ihdas edildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Karar eki listedeki malların Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından ilan edilen akaryakıt bayi satış fiyatlarına esas alınan yurtiçi rafineri çıkış fiyatları ve oranları yeniden belirlendi.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Primlerine İlişkin Genelge
2026 yılı mart ayında araç grubu ve kullanım türüne göre uygulanan azami primler, 2026 yılı nisan ayı için %2,75 artırılarak uygulanacak. Değişiklik, 01.04.2026 tarihinde yürürlüğe girecek.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Nakit Yönetim Sistemi (NYS) Katılımcı Uygulama Talimatı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından, Nakit Yönetim Sisteminin (NYS) çalışma ve işleyişine ilişkin usul ve esaslar yeniden belirlendi. 02.10.2023 yürürlük tarihli Nakit Yönetim Sistemi (NYS) Katılımcı Uygulama Talimatı yürürlükten kaldırıldı.
İthalat Başvuruları ve Piyasaya Sunum İzni Hakkında Kılavuz
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından düzenlenen kılavuzun amacı, kapsamı ve dayanağı, kılavuzda geçen tanımlar, başvuruya ilişkin genel hükümler, kontrol belgesi onayı, kan ürünleri veya kan ürünü içeren beşerî tıbbi ürün kontrol belgesi onayı, immünolojik beşerî tıbbi ürün ithalatı kontrol belgesi onayı, piyasaya sunum izni, fatura şerhi, tanıtım numunesi ithalatı, gümrük muafiyet belgesi uygulaması, ithal ürünler için faturalama ve/veya yükleme yeri bildirimleri, imal ruhsatlı ürünler için ham madde ithalatçı firma yetki bildirimi ve ithalat geri bildirimine ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.