Lexpera’da Geçen Hafta (29 Ağustos-4 Eylül 2026)

Literatür, içtihat ve mevzuata ilişkin önemli gelişmeleri içeren haftalık bültenimizin 247. sayısını siz üyelerimizin dikkatine sunuyoruz.

Literatür

Geçen hafta Lexpera’ya yüklenen eserler aşağıda yer almaktadır:

Gizem Nur Özkaya, Vergi İdaresinin Gerçek Mahiyeti ve Emsali Esas Alan Uygulamaları

Çalışmada, Vergi Usul Kanunu’nun 3/B maddesinde yer alan “gerçek mahiyet” ilkesinin uygulanışı ile emsal kira bedeli, transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı ve emsal ücreti açıklanmış; idareye tanınan müdahale sınırları, ispat hukuku bakımından ortaya çıkan sonuçlar ve mükellef haklar üzerindeki etkiler ele alınmıştır.

Mert Namlı, MTK ve HMK Çerçevesinde Hakem Kararlarına Karşı İptal Davasında Yargılama Usulü

Kitapta, Türk hukukunda hakem kararlarına karşı başvurulacak hukuki çare olarak düzenlenen iptal davasında yargılama usulüne yer verilmiş; tahkimin 21. yüzyılın modern uyuşmazlık çözüm yolu olduğu düşüncesinden yola çıkılarak karşılaştırmalı hukuk yönteminden geniş şekilde yararlanılmıştır.

Akasya Kansu Karadağ, Güçler Ayrılığı ve Hegemonya: Kuramsal Bir Tartışma

Eserde, liberal demokratik anayasacılığın kendi yöntemleriyle ortaya koyduğu güçler ayrılığı fikri, Antonio Gramsci’nin hegemonya kavramı üzerinden tartışılmış; güçlü hegemonyalarda hükümet sistemleri ve yargı hakkında bilgi verilmiş; zayıf hegemonyalarda ve organik krizlerde hükümet sistemlerine de değinilmiştir.

Özge Demir Odabaşı, Suçsuzluk Karinesi Açısından Tutuklama Tedbiri

Çalışmada, suçsuzluk karinesinin niteliği, ceza hukukuna yansımaları ve sonuçları incelenmiş; suçsuzluk karinesinin esas alındığı bir hukuk düzeninde tutuklama tedbirinin son çare olarak uygulanacağına vurgu yapılarak, tutuklamanın koşulları ve tutuklama kararının uygulanmasının suçsuzluk karinesi ile uyumu mercek altına alınmıştır.

Emine Yılmaz Bolat, Suça Sürüklenen Çocukların Üstün Yararı Perspektifinden Çocuk Hakları

Eserin birinci bölümünde çocuk hakları kavramı, çocuğun üstün yararı ve suça sürüklenen çocuklar ile ilgili bilgilere yer verilmiş; ikinci bölümünde KKTC ve Türkiye’de çocuk hakları hakkında açıklamalarda bulunulmuş; üçüncü ve son bölümünde ise suça sürüklenme dönemindeki çocukların ve yargıçların çocuk haklarına ilişkin görüşleri irdelenmiştir.

Berk Kenan Koyuncu, Sözleşmeden Doğan Alacak Hakkının Muacceliyeti

Kitapta, muacceliyet kavramı, sözleşmeden doğan alacak hakkı bağlamında tüm yönleriyle ele alınmış; karşılaştırmalı hukuktan yararlanılarak konunun teorik temelleri ortaya konulmuş; borç ilişkilerine dair birçok uyuşmazlığın çözümünün öncelikle muacceliyete ilişkin bir inceleme gerektirdiği öne sürülerek ilgili hukuki sorunlara yönelik çözüm önerileri getirilmiştir.

Mehmet Mülazımoğlu, Pay Satış Sözleşmesi

Çalışmada, pay satışı kavramı yerine pay devri kavramı kullanılmak suretiyle borçlandırıcı işlem ile tasarruf işlemi arasındaki ayrımın göz ardı edildiği hususu vurgulanmış; pay satış sözleşmelerinin uygulamada yerleşik olarak kullanılan hükümlerinin yanı sıra hazırlık aşamaları olan gizlilik sözleşmesi, niyet mektubu ve due diligence kavramlarına yer verilmiştir.

İlyas Gölcüklü, Settlement Of Climate Change-Related Disputes in International Commercial Arbitration With Special Emphasis on Environmental, Social and Governance (ESG) Disputes

Eserde, iklim değişikliği ile ilgili ihtilaflar ve bunların uluslararası ticari tahkim yoluyla çözümü incelenmiş, mevcut hukuki çerçeve değerlendirilerek bu tür ihtilaflar için etkili bir çözüm yolu olarak uluslararası ticari tahkim üzerinde durulmuş, karşılaştırmalı hukukta iklim değişikliği ile ilgili ihtilafların etkili bir şekilde çözümü için uygulanabilir çözümler sunulmuştur.

İçtihat

Geçen hafta Lexpera’ya yüklenen kararların dağılımı şu şekildedir:

MAHKEME	KARAR SAYISI
Anayasa Mahkemesi	1
Yargıtay (Hukuk)	718
Yargıtay (Ceza)	392
Danıştay	8636
Bölge Adliye Mahkemesi	1045
Bölge İdare Mahkemesi	763
TOPLAM	11555

Yüklenen kararlar arasında aşağıda özetine yer verdiğimiz Yargıtay Ceza Genel Kurulu’na ait karar özellikle dikkati çekmektedir:

Yargıtay CGK., E. 2026/280 K. 2026/336 T. 03.06.2026

(...) Ağır Ceza Mahkemesi; sanığın, resmî belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 223/2-a maddesi gereğince beraatine, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 314/2, 53, 58/9 ve 63. maddeleri ve Terörle Mücadele Kanunu’nun (TMK) 5/1. maddelerine göre 7 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir.

Hükümlerin, sanık müdafii ile katılanlar ÖSYM ve Maliye Hazinesi vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine (...) Bölge Adliye Mahkemesi; hüküm gerekçesi ile temel cezanın belirlendiği 2. fıkrada tertip edilen cezanın teşdiden belirlendiğinin yazılmasına rağmen hüküm yerinde alt sınırdan ceza verilmek suretiyle hükmün karıştırılması isabetsizliğinden CMK’nın 280/1-b maddesi uyarınca diğer yönleri incelenmeksizin kararı bozmuştur.

İlk derece mahkemesi; sanığın, resmî belgede sahtecilik suçundan CMK’nın 223/2-a ve nitelikli dolandırıcılık suçundan aynı kanunun 223/2-e maddeleri uyarınca beraatine; silahlı terör örgütüne üye olma suçundan ise TCK’nın 314/2, TMK’nın 5/1, TCK’nın 221/4-son-5, 62, 53, 58/9 ve 63. maddelerine göre 2 yıl 1 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir.

Hükümlerin, sanık müdafii ile katılanlar ÖSYM ve Maliye Hazinesi vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine (...) Bölge Adliye Mahkemesi; Maliye Hazinesi vekilinin resmî belgede sahtecilik suçundan verilen beraat ve ÖSYM vekilinin tüm suçlara yönelik istinaf istemlerinin CMK’nın 279/1-b maddesi uyarınca ayrı ayrı reddine, katılan vekilinin kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçundan verilen beraat, sanık müdafiin ise silahlı terör örgütüne üye olma suçundan verilen mahkûmiyet hükmüne yönelik istinaf istemlerinin ise temyiz yolu açık olmak üzere ayrı ayrı esastan reddine karar vermiştir.

Kararın temyiz edilmesi üzerine ilgili Yargıtay Dairesi; kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçuna ilişkin kararın temyizi mümkün olmadığından istemin CMK’nın 298. maddesi uyarınca reddine ve silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediği kabul edilen sanığın mahkûmiyet hükmüne esas alınan tüm delillerin hukuka uygun olarak elde edildiğinin belirlendiği, öne sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde eksiksiz olarak sergilendiği, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı ve kanunda öngörülen suç tipine uyduğu gerekçesiyle temyiz isteminin reddine ancak sanığın, duruşmaya kendiliğinden gelerek etkin pişmanlık kapsamında örgüt ve mensupları hakkında örgütte kaldığı süre, örgüt içindeki konum ve faaliyetine uygun bilgiler verdiğinin anlaşılması karşısında, sanık hakkında TCK’nın 221/4. maddesinin 1. cümlesi uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına, silahlı terör örgütüne üye olma suçu temadi eden suçlardan olduğu ve soruşturma aşamasında yakalanıp ifadesi alınmayan sanık yönünden iddianame tarihi ile temadi kesileceği için hükmün bozulmasına oyçokluğu ile karar vermiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın itiraz yoluna başvurması üzerine dosyanın tevdi edildiği Yargıtay Ceza Genel Kurulu; Bölge Adliye Mahkemelerinin hükmün bozulmasına karar verebileceği hallerin CMK’nın 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde tahdidi olarak sayıldığı, aleyhe istinaf talebi de bulunmayan ve asgari hadden uygulama yapılan dosyada (...) Bölge Adliye Mahkemesi’nin ilk derece mahkemesi tarafından verilen hükmün bozulmasında gösterdiği gerekçenin CMK’nın 280. maddesinde düzenlenen sebeplerden olmadığı ve ilk derece mahkemesi hükmünün bozulmasına karar veremeyeceği, dolayısıyla (...) Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen bozma kararı ile işbu bozma kararına istinaden tesis edilen ilk derece mahkemesi kararının görevsiz mahkemeler tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduğu gerekçesiyle hükümsüz sayılmalarına oybirliği ile karar vermiştir.

Mevzuat

Doğal Afet Sigortaları Kurumu Çalışma Esasları Yönetmeliği

Kurumun işlerinin yürütülmesi, kurum fonunun yatırıma yönlendirilmesi, satın alma esas ve usulleri ve istisnai durumlara ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi. Daha önce yatırıma yönlendirilen fona ilişkin geçiş hükümleri düzenlendi.