Lexpera’da Geçen Hafta (18-24 Temmuz 2026)

Literatür, içtihat ve mevzuata ilişkin önemli gelişmeleri içeren haftalık bültenimizin 241. sayısını siz üyelerimizin dikkatine sunuyoruz.

Literatür

Geçen hafta Lexpera’ya yüklenen eserler aşağıda yer almaktadır:

Ziya Akıncı, Nevzat Birişik (Ed.), Tarım, Gıda Uyuşmazlıkları ve Tahkim

Kitapta, tarım ve gıda sektörünün dinamikleri ve bu çerçevedeki hukuki düzenlemeler ele alınmış; sektördeki ulusal ve uluslararası ihtilaf çözüm yolları ile İstanbul Tahkim Merkezi’nin (ISTAC) bu sektörde doğan uyuşmazlıkların çözümünde sunduğu avantajlar kapsamlı bir şekilde değerlendirilmiştir.

Sibel Özel, Hatice Selin Pürselim (Ed.), Milletlerarası Miras Hukuku: Uygulamada En Çok Karşılaşılan Sorunlar ve Çözüm Önerileri

Çalışmada yer alan makalelerden bazıları, Mirasa Uygulanacak Hukukun Tayininde İradenin Rolü, Yabancı Gerçek Kişilerin Türkiye’de Miras Yoluyla Taşınmaz Edinimi ve Suriye Vatandaşlarına İlişkin Durum, Mirasın Reddi: Uygulanacak Hukuk, Münhasır Yetki ve Tanıma Davası Tartışmaları, Evlat Edinme İlişkisinin Mirasa Dair Sonuçlarına Uygulanacak Hukuk başlıklarını taşımaktadır.

Mehmet Emin Büyük, Uluslararası Adalet Divanı Kararlarının Uluslararası Hukukun Gelişimine Etkisi

Eserde, Uluslararası Adalet Divanı ve selefinin uluslararası hukukun gelişimine olan etkileri, uluslararası hukukun kaynaklarını esas alan bir yöntemle incelenmiş; teorik ve normatif zeminde teamül hukuku kuralları, hukukun genel ilkeleri ve kurallar arasındaki hiyerarşi meselesi tespit edilmiş; Divan’ın uluslararası hukuka etkisinin görünümleri üzerinde de durulmuştur.

Hüseyin Furkan Orakçı, Türk Ceza Hukukunda Takdiri İndirim Nedenleri

Çalışmada, Türk ceza hukukunda takdiri indirim nedenlerine ilişkin teorik çerçeve ortaya konulmuş, cezanın amacına ulaşılmasındaki işlevi değerlendirilmiş, müessesenin tarihsel gelişimi incelenmiş, Türk Ceza Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında yapılan değişikliklerin etkisi tartışılmış, doktrin ve mahkeme kararları ışığında müessesenin tatbikinin denetimi gibi hususlar irdelenmiştir.

Tuğçe Akdemir, Türk Vergi Hukukunda Vergi Ziyaı ve Yaptırımları

Kitapta, vergi ziyaının oluşum koşulları, kabahatin hukuki niteliği, idari yaptırımların dayanakları ve uygulanma süreçleri ile birlikte ceza sorumluluğunu etkileyen özel durumlar ayrıntılı biçimde incelenmiş; ayrıca farklı vergi türleri çerçevesinde vergi ziyaının nasıl ortaya çıktığı ve buna karşılık hangi yaptırımların uygulandığı sistematik bir yaklaşımla analiz edilmiştir.

Hamide Bağçeci, Devlet ve Hükümet Sistemleri

Eserde, anayasa hukukunun temel kavramlarından biri olan devlet ve hükümet ayrımı, kuramsal yaklaşımlar, tarihsel arka plan ve anayasal çerçeve içinde ele alınmış; üniter, federal ve bölgesel devlet gibi anayasal düzenleniş biçimleri ile siyasal düşünce sistemleri temelinde şekillenen yaklaşımlar irdelenmiş; kuvvetler ayrılığı, hukukun üstünlüğü ve siyasal meşruiyet ilkeleri çerçevesinde yapılandırılan hükümet sistemlerine de yer verilmiştir.

Elif Akıncı, Ürün Sorumluluk Sigortasında Teminatın Kapsamı: Türk, Alman, İngiliz ve Amerikan Hukuk Sistemleri Karşılaştırmalı Olarak

Kitapta, ürün sorumluluk sigortası teminatının kapsamı, Türk hukuku ve uygulaması başta olmak üzere Alman, İngiliz ve Amerikan hukuk sistemleri çerçevesinde detaylı bir biçimde incelenmiş; 2024/2853 sayılı Yeni Avrupa Birliği Ürün Sorumluluk Direktifi ve Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu ışığında güncel bir değerlendirmede bulunulmuştur.

Bilge Utkan Mersin, Kambiyo Senetlerinin Zayi Olması ve İptali

Çalışmada, bir kıymetli evrak türü olan kambiyo senetlerinin zayi olması halinde iptal edilmesine ilişkin usul ve esaslar incelenmiş; bu sürecin sonucunda verilmesi olası ödeme yasağı, iptal ve iade kararlarının koşul, etki ve sonuçları Türk hukuku bağlamında tartışılmış; doktrin görüşü ve yargı kararları çerçevesinde kambiyo senetlerinin iptaline ilişkin hükümler, teori ve uygulamada ortaya çıkan sorunlar mercek altına alınmıştır.

Buğra Kesici, Anonim Ortaklık Genel Kurul Kararlarının Hükümsüzlüğü

Eserde, genel kurul kararlarının hükümsüzlüğü rejimi genel olarak açıklanmış, genel kurul kararlarının yokluğu hakkında bilgi verilmiş, genel kurul kararlarının butlanı ve iptaline değinilmiş, iptal davası ile ilgili esaslar, ortak hükümler ve mahkeme kararının etkisi üzerinde durulmuştur.

Ebru Demirci, Halka Açık Olmayan Anonim Şirketlerde Hamiline Yazılı Payın Devri

Kitapta, hamiline yazılı payların anonim şirketteki yeri incelenerek Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) bildirimleri ile meydana gelen yeni düzenin pay senedinin temel dinamiklerini ne yönde etkilediği ortaya konulmuş; iradi pay devri konusu açıklanarak hamiline yazılı pay senedinin devri bakımından MKK bildiriminin hukuki sonuçları ekseninde yeni düzenin muhtemel sorunları ele alınmış ve çözüm önerileri sunulmuştur.

Hilal Tuğba Al Fayyad, Taşıyanın Mutlak Sorumsuzluk Sebepleri

Çalışmada, Alman hukuku gerek 2013 deniz ticareti reformu öncesi gerek sonrasındaki dönem bakımından Türk hukukuyla karşılaştırmalı bir incelemeye tabi tutulmuş; taşıyanın mutlak sorumsuzluk sebeplerinin hakkaniyet ve güncelliği sorgulanmış ve de lege ferenda bakımından değerlendirmelerde bulunulmuştur.

Geçen hafta Blog’a yüklenen makaleye aşağıda yer verilmiştir:

Hakan Pekcanıtez, Hukuk Muhakemeleri Kanununun Erozyon Süreci III

İçtihat

Geçen hafta Lexpera’ya yüklenen kararların dağılımı şu şekildedir:

MAHKEME	KARAR SAYISI
Yargıtay (Hukuk)	2539
Yargıtay (Ceza)	1386
Danıştay	8066
TOPLAM	11991

Yüklenen kararlar arasında aşağıda özetine yer verdiğimiz Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’na ait karar özellikle dikkati çekmektedir:

Danıştay İDDK., E. 2025/2275 K. 2026/20 T. 07.01.2026

Dava konusu; Çanakkale (...) Limanı işletmecisi olan davacı şirket tarafından, Çanakkale Boğazı’ndan transit geçen gemilere alkollü içki, tütün ve tütün mamulleri satışı yapabilmeleri için izin verilmesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan Gümrüksüz Satış Mağazaları Yönetmeliği’nin 4. maddesinin 4. fıkrası, 5. maddesinin 1. fıkrası, Gümrüksüz Satış Mağazaları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’le değişik 2. ve 4. fıkrası, 7. maddesi ve yine aynı yönetmelikle değişik 9. fıkrasının iptali istemine ilişkindir.

İlgili Danıştay Dairesi tarafından; Gümrüksüz Satış Mağazaları Yönetmeliği’nin 4. maddesinin 4. fıkrasında yer alan “gemilere satış mağazası açılmasına izin verilebilir.” ibaresinin ve 7. maddesinin, değişik 9. fıkrasının gemilere satış mağazası açılacak Türk boğazları ile limanların ilgili kısmı üzerinde hak sahibi olan özel hukuk tüzel kişileri yönünden eksik düzenleme içermeleri nedeniyle iptaline; davacı şirket tarafından Çanakkale Boğazı’ndan transit geçen gemilere alkollü içki, tütün ve tütün mamulleri satışı yapabilmeleri için izin verilmesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptaline; dava konusu yönetmeliğin 4. maddesinin 4. fıkrasında yer alan “gemilere satış mağazası açılmasına izin verilebilir.” ibaresi dışında kalan kısımları ile 5. maddesinin 1. fıkrasının, değişik 2. fıkrasının ve 4. fıkrasının iptali istemi yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafından, Gümrük Kanunu ile Gümrük Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Karar’da mağaza sayısını kısıtlayıcı bir kural yer almadığı gibi idareye mağaza sayısını kısıtlama konusunda yetki verilmediği, tek işleticinin süresinin sınırsız olarak uzatılabileceği ve bu durumun hakkaniyete aykırı olduğu, kendilerinin liman işletmesi ihalesini aldıkları tarihte dava konusu yönetmelik düzenlemelerinin bulunmadığı, aleyhlerine düzenlemeler içeren yönetmelik maddelerinin tekelleşmenin önünü açtığı ileri sürülmüştür.

Davalı idare tarafından, davacının başvurusunun C tipi antrepo açma başvurusu olduğu ve uygulanacak yönetmeliğin Gümrük Yönetmeliği olduğu, antrepo açma başvurusu sonuçlandıktan sonra Gümrük Kanunu’nun 176. ve Gümrük Yönetmeliği’nin 476. maddeleri uyarınca işlemlerin yürütülmesi gerektiği ileri sürülmüş; Danıştay Dairesi tarafından verilen davanın kısmen reddi yolundaki kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilmiştir.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu; ilgili mevzuat ışığında yaptığı kapsamlı hukuki değerlendirme sonucunda, davacının, imzaladığı yap-işlet-devret sözleşmesinde lehine bir hüküm olduğundan ve salt liman işletmecisi olduğundan bahisle hak sahibi olduğuna ilişkin ya da limanda bulunan mağaza yeri üzerinde işletici/ alt işletici/ kiracı/ alt kiracı sıfatlarını taşıdığı yolunda bir iddia ileri sürmediği ve dosyada buna ilişkin bir bilgi ve belgenin de mevcut olmadığı dikkate alındığında, davacının başvurusunun reddine ilişkin bireysel işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle Daire kararının redde ilişkin kısmının onanmasına ve iptale ilişkin kısmının bozulmasına oybirliği ile hükmetmiştir.

Mevzuat

Sigortacılık Destek Hizmetleri Hakkında Yönetmelik

Yönetmelikte geçen tanımlar, hizmet alımına ilişkin genel esaslar, destek hizmeti sağlayıcılarında aranan şartlar ve çalışma esaslarına ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi. Hasar yönetim hizmeti ve asistans hizmeti sağlayıcılarına ilişkin çalışma usul ve esasları, hasar araştırmacılarına ilişkin çalışma usul ve esasları ile mevcut sağlayıcılar ve hasar araştırmacılarına ilişkin hükümler düzenlendi. Yönetmelik hükümlerini, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütecek.