Lexpera’da Geçen Hafta (14-20 Mart 2026)
Literatür, içtihat ve mevzuata ilişkin önemli gelişmeleri içeren haftalık bültenimizin 224. sayısını siz üyelerimizin dikkatine sunuyoruz.
Literatür
Geçen hafta Lexpera’ya yüklenen eserler aşağıda yer almaktadır:
Barış Tanrıvermiş, İcra Hukuku Bakımından Arabuluculuk
Arabuluculuk ile icra hukuku arasındaki ilişkinin incelendiği eserde, arabuluculuk hakkında genel bilgiler verilmiş ve dava şartı arabuluculuğun hak arama hürriyetine uygunluğu tartışılmış; ilamlı ve ilamsız icra takibine dayanak oluşturması mümkün olan arabuluculuk anlaşma belgesinde bulunması gereken şartlar ele alınmış; anlaşma belgesine icra edilebilirlik şerhi verilmesi işleminde mahkemenin usule ve esasa ilişkin yapacağı denetimin sınırları incelenmiştir.
Rabia Özkan Taş, Dijital Varlıklar Üzerindeki Hakkın Hukuki Niteliği
Çalışmada, hukuki bir tanımlaması bulunmayan dijital varlıklara kavramsal çerçeve çizilmeye çalışılarak dijital varlıkların teknik ve teorik yönleri irdelenmiş; kullanıcı sözleşmelerinde dijital varlıklar üzerinde tanınan hak ve yetkiler değerlendirilerek dijital varlıklar üzerinde doğrudan kontrol sağlayıp herkese karşı ileri sürülebilen bir hakkın söz konusu olup olmayacağı hususu üzerinde durulmuştur.
Nihan Gizem Kantarcı Ateş (Ed.), Prof. Dr. Aydın Başbuğ’a Armağan: Teknolojinin Hukuki Yansımaları
Kitap, Prof. Dr. Aydın Başbuğ’a ithafen hazırlanmış olup teknolojinin hukuk disiplinleri üzerindeki etkileri çok yönlü olarak ele alınmaya çalışılmış; teknolojinin hukuka etkileri kapsamında ceza hukuku, enerji hukuku, vergi hukuku, iş hukuku ve medeni usul hukuku gibi çeşitli hukuk dallarına ilişkin makalelere yer verilmiştir.
Hüseyin Melih Çakır, Kamu İhalelerine Katılmada Yeterlik
Eserde, ihale kavramı tanımlanarak ihalede yeterlik, yeterlik türleri, yeterlik kriterlerinin belirlenmesi, yeterlik kriterlerinin kesinleşmesi, yeterliğe ilişkin belgelerin sunulması, yeterliğin usulen ve esasen değerlendirilmesi ve bunun sonuçları, yeterlik kriterlerine karşı başvuru yolları mercek altına alınmıştır.
Yahya Berkol Gülgeç, Law, Norm, And System: An Introductıon To Legal Theory
Kitapta, hukukun ne olduğu, ne zaman var olduğu ve nasıl bağlayıcı olduğu gibi hukuk teorisinin en temel konularına ilişkin sorular sorulmuş; tartışmacı bir yapı çerçevesinde, hukuk normlarının ve hukuk sistemlerinin doğası üzerine iddialarda bulunulmuş; eleştirel soruların yarattığı belirsizlik ortamının okuyucunun düşüncesini harekete geçirmesi hedefi güdülmüştür.
Dilara İnal, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Bakımından Vergilendirme
Vergilendirmenin sosyal işlevi ve vergi yasalarının cinsiyetler arası farklılık gösteren etkilerinin incelendiği çalışmada, vergi hukukunun cinsiyet-nötr olmanın ötesine geçerek feminist eleştiriler ışığında kadın deneyimlerini nasıl daha etkin bir şekilde temsil edebileceği tartışılmış; Türk hukuku ve farklı yabancı hukuk sistemlerinden somut örnekler ışığında, toplumsal cinsiyet farkındalığına sahip vergi politikalarının nasıl şekillendirilebileceği gösterilmiştir.
Mert Mustafa Demir, Anoreksiya Nervoza’nın Zorla Tedavisinin AİHS’te Düzenlenen Temel Hak ve Özgürlükler Kapsamında Değerlendirilmesi
Eserde, tüm psikiyatrik rahatsızlıklar arasında en yüksek ölüm oranına sahip olan anoreksiya nervozanın, devlet eliyle zorla tedavi edilmesinde AİHS hükümleri kapsamında çatışan haklar incelenmiş; bu bağlamda özellikle “kişinin kendi geleceğini belirleme hakkı” ile “yaşama hakkının ve devletin bireyin yaşama hakkı üzerindeki pozitif yükümlülükleri” arasındaki çatışma irdelenmiş; konuya ilişkin etik sorunlar tartışılmıştır.
Cihan Yüzbaşıoğlu, Türk Hukukunda Kamusal Ortaklıklar
Kitapta, ortaklıklara öğretinin dikkatini çekmek, ortak potada incelenmesi güç olan ortaklıkların görünüm biçimlerini farklı kategorilerde sınıflandırmak, bunların atipik hukuki statüsünü ve klasik idare hukuku müesseseleri bağlamında taşıdıkları uyumsuzlukları yansıtmak, ortaya çıkan veya çıkması muhtemel hukuki sorunlara çözüm önerileri sunmak amaçlanmıştır.
İçtihat
Geçen hafta Lexpera’ya yüklenen kararların dağılımı şu şekildedir:
| MAHKEME | KARAR SAYISI |
| Anayasa Mahkemesi | 45 |
| Yargıtay (Hukuk) | 1 |
| Danıştay | 1 |
| Bölge Adliye Mahkemesi | 1 |
| TOPLAM | 48 |
Yüklenen kararlar arasında aşağıda özetine yer verdiğimiz Anayasa Mahkemesi’ne ait karar özellikle dikkati çekmektedir:
Anayasa Mahkemesi GK, E. 2025/185 K. 2025/258, T. 11.12.2025
(...) İdare Mahkemesi; uzlaşma süreci sonucunda verilen Rekabet Kurulu kararının iptali talebiyle açılan davada, itiraza konu olan Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 43. maddesinin 8. fıkrasında, uzlaşmanın sağlanması halinde idari para cezası ve uzlaşma metninde yer alan hususların dava edilemeyeceği düzenlenmek suretiyle uzlaşan tarafın mahkemeye erişim hakkının sınırlandığı, rekabet ihlali isnadının suç isnadı niteliği taşıyan bir idari işlem olduğu, bu bakımdan uzlaşma kurumunun her ne kadar tarafların iradesiyle uygulanacak olsa da ilgilinin, doğabilecek ticari zararları gözeterek hakkındaki suç isnadı, soruşturma baskısı ve külfetinden derhal kurtulmak amacıyla uzlaşmayı kabul edebileceği, kuralın aynı eylemlerin birlikte gerçekleştirilmesi suretiyle rekabet ihlali isnadı altında bulunan ancak uzlaşmayan tarafla uzlaşan taraf arasında usul güvenceleri bakımından eşitsizliğe neden olduğu, uzlaşan tarafın para cezasına karşı dava açamaması nedeniyle karar verilen cezayı ödemek zorunda kaldığı, dolayısıyla uzlaşan tarafın uzlaşmayanlara göre daha ağır bir külfete maruz bırakıldığı, yargı yolunun tümüyle kapatılması nedeniyle uzlaşan tarafın lehine olan kanuni düzenlemelerden yararlanma imkânının da bulunmadığı, bu suretle mahkemeye erişim hakkına getirilen sınırlamanın iş yükünün azaltılması için gerekli olmadığı gerekçeleriyle Anayasa’nın 2., 13., 36. ve 125. maddelerine aykırılığı ileri sürerek kararın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Anayasa Mahkemesi tarafından yapılan hukuki değerlendirme sonucunda, itiraza konu olan kanun hükmünün, Anayasa’nın 13. ve 36. maddelerine aykırı olmayıp itirazın reddine; Anayasa’nın 2. ve 125. maddeleri yönünden ise ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek olmadığına oybirliği ile hükmedilmiştir.
Mevzuat
Anayasa Mahkemesinin E. 2025/141, K. 2025/274 sayılı ve 25.12.2025 tarihli kararı uyarınca, beden muayenesi, vücuttan örnek alınması ve moleküler genetik incelemelere ilişkin bilgilerin yok edilmesine ilişkin hükümler ile bu işlemlerle ilgili usullerin yönetmelikle düzenleneceği hükmü iptal edildi. Değişiklikler, 18.12.2026 tarihinde yürürlüğe girecek.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Anayasa Mahkemesi’nin E. 2025/128, K. 2025/273 sayılı ve 25.12.2025 tarihli kararı uyarınca, limited şirket genel kurulunun yetkileri ve limited şirket genel kurulunun aldığı önemli kararlara ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Anayasa Mahkemesi’nin E. 2025/199, K. 2026/16 sayılı ve 15.01.2026 tarihli kararı uyarınca, sigorta acentelerinin, sigorta acenteliği faaliyetine ilişkin olarak yönetmelikle belirlenecek suçlar için ayrıca meslekten men cezası da verebileceğine ilişkin fıkra hükmü iptal edildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Çevrenin korunması, denetim, bilgi verme ve bildirim yükümlülüğü ile idari cezalarda yetkiye ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Planlama, kamulaştırma, taşınmazların tahsisi, kamu kurum ve kuruluşlarına verilecek izinler, gerçek ve özel hukuk tüzelkişilerine verilecek izinler, hakların devri, yapı ve tesisler, kaynakların geliştirilmesi, tescil yasağı, koruma görevlileri, alan kılavuzları ve gelirlere ilişkin hükümler başta olmak üzere birçok hükümde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Av komisyonları, avlanma esas ve usulleri, av sezonu, avlama ücretleri ve katılım payı, suç ve kabahatlerin takibi, izinsiz veya yasak yerlerde avlanma, avlanma esaslarına uymama ve belgesiz avlanma, idari para cezasını gerektiren fiillerin tekrarı ve idari para cezalarına karar verme yetkisine ilişkin hükümler başta olmak üzere birçok hükümde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Kararnamede geçen tanımlar, Genel Sekreterliğin görevleri, hizmet birimleri, bazı hizmet birimlerinin görevleri ve Genel Sekreterlik bünyesinde subay ve astsubay görevlendirilmesine ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Memurların Yetiştirilmeleri ve Eğitimleri Hakkında Genel Yönetmelik
Aday ve asil memurların eğitimlerinin hedef ve ilkeleri, planlanması, eğitim programları ve konuları, eğitim yöntemleri, eğitimlerde uygulanacak sınav ve bunların değerlendirmesi ile benzeri hususlara ilişkin çalışmaların yapılması, uygulamaların izlenmesi ve denetlenmesine yönelik usul ve esaslar tespit edildi. Aday Memurların Yetiştirilmelerine İlişkin Genel Yönetmelik yürürlükten kaldırıldı.
Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmenlik Mesleğine Hazırlık Eğitimi Yönetmeliği
Millî Eğitim Akademisi tarafından öğretmen adaylarına verilecek öğretmenlik mesleğine hazırlık eğitimine ilişkin usul ve esaslar belirlendi.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik
Yönetmeliğin kapsamına ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik
Ödeme fonlarının korunması ve elektronik para karşılığı toplanan fonların korunmasına ilişkin hükümler ile yönetmelik eklerinde değişikliğe gidildi. Ödeme fonlarının ve elektronik para karşılığı toplanan fonların nemalandırılmasına ilişkin hükümler ihdas edildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurusu yapılan uyuşmazlıklarda esas alınan parasal sınırlara ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar
Siber Güvenlik Başkanlığı’nda istihdam edilmek üzere alınacak sözleşmeli personele ilişkin sınav şartları belirlendi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bütçesinden ayrılan transfer ödeneğinden, kalkınma ajanslarına 2026 yılında tahsis edilecek paylar belirlenerek bölgesel girişim sermayesi ödenekleri ile bunlara ilişkin usul ve esaslar tespit edildi.
Ulusal ve uluslararası güvenlik çerçevesinde, Kontrole Tabi Liste kapsamındaki eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi üzerinden transit geçişinde veya transit ticaret kapsamında yeniden ihracatında uyulacak usul ve esaslar düzenlendi.
Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine Dair Cumhurbaşkanı Kararı
Bazı şirketler için eşik değerler yeniden belirlendi; karar ekinde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Orta Karadeniz Serbest Bölgesinin Kurulmasına Dair Cumhurbaşkanı Kararı
Serbest bölge kuruluşu ve işletilmesine ilişkin hükümler ile karar ekinde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
