Lexpera’da Geçen Hafta (28 Mart- 3 Nisan 2026)
Literatür, içtihat ve mevzuata ilişkin önemli gelişmeleri içeren haftalık bültenimizin 226. sayısını siz üyelerimizin dikkatine sunuyoruz.
Literatür
Geçen hafta Lexpera’ya yüklenen eserler aşağıda yer almaktadır:
Osman Korkut Kanadoğlu, Merve Duysak, Ahmet Mert Duygun, Güray Türker (Ed.), Anayasa Mahkemesinin Temel Kararları Cilt 2
Kitap, 28.09.2024 tarihinde İstanbul Gedik Üniversitesi Hukuk Fakültesi ile İstanbul Barosu’nun birlikte düzenlediği “Anayasa Mahkemesinin Temel Kararları Konferansı 2” başlıklı konferans kapsamında farklı hukuk fakültelerine mensup öğretim üyeleri tarafından “Anayasa Mahkemesi ve Kadın Hakları”, “Esas Teşkilat Hukukuna İlişkin Anayasa Mahkemesi Kararları” ve “Anayasa Usul Hukukuna İlişkin Anayasa Mahkemesi Kararları” başlıklı üç ana oturumda sunulan tebliğlerin bir kısmının yazılı hale getirilmesiyle oluşturulmuştur.
Oktay Uygun, Türklerin Devletleşme Süreci
Eserde, Türklerin Orta Asya bozkırlarından Orta Doğu ve Avrupa’ya uzanan coğrafyada, iki bin yıl içinde kurdukları siyasal birliklerin özellikleri üzerinde durulmuş; “devlet”, “erken devlet”, “konfederasyon” ve “imparatorluk” gibi kavramlar üzerinden analiz yapılmış ve bunların nitelikleri kamu hukuku perspektifinden değerlendirilmiştir.
Gizem Ayvar Özcan, 4857 Sayılı İş Kanunu’na Göre İşçinin Yıllık Ücretli İzin Hakkı
Çalışmada, yıllık ücretli izin hakkının ortaya çıkışı, hukuki niteliği, bu hakka ilişkin hukuki düzenlemeler ve bu hakkı kazanma koşulları hakkında bilgi verilmiş; yıllık ücretli izin hakkının uygulanması üzerinde durulmuş; yıllık izin ücretinin hesaplanması, ödenmesi, bu ücrete uygulanacak faize değinilmiş ve yıllık ücretli izin hakkına ilişkin hukuki uyuşmazlıklar ortaya konulmuştur.
Seren Deniz Yanık, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Kapsamında Hazırlanan Metinlerin Genel İşlem Şartı Perspektifinden Değerlendirilmesi
Kitapta, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında veri sorumlularınca hazırlanan aydınlatma metni, açık rıza metni ve saklama-imha politikası metinlerinin, genel işlem şartlarına ilişkin hükümlere göre değerlendirilip değerlendirilemeyeceği incelenmiş; Avrupa Birliği hukukundaki düzenlemeler ile karşılaştırma yapılarak söz konusu metinlerin hangi durumlarda genel işlem şartı olarak nitelendirilebileceği ortaya konulmuş ve bu durumun doğurabileceği hukuki sonuçlar irdelenmiştir.
Ayşenur Ocak, İnternet Şirketlerinin İnsan Hakları Yükümlülükleri
Çalışmada, şirketlerin yalnızca ticari çıkarları değil, kamusal faydayı da göz önünde bulundurarak hareket etmeleri gerektiği önermesinden yola çıkılarak dijitalleşmenin paradoksal doğası ele alınmış; internetin “demokrasinin oksijeni” olma potansiyelinin yanı sıra aynı zamanda şiddetin ve nefretin yayılması, terörizmin desteklenmesi ve yaygınlaştırılması, yanlış bilgilendirme, siber zorbalık, çocuk istismarı gibi riskleri de barındırdığı ortaya konulmuştur.
Gülşah Ulubay, Milletlerarası Özel Hukukta Taşıyıcı Annelik
Eserde, sınır ötesi taşıyıcı annelik yöntemiyle doğan çocuğun soybağının kurulması hem kanunlar ihtilafı hukuku hem de milletlerarası usul hukuku bakımından incelenmiş; ayrıca taşıyıcı annelik yöntemiyle doğan çocuğun soybağı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları çerçevesinde ele alınmıştır.
Gülseren Aydın, İyi İdare İlkesi Çerçevesinde Vergi Yükümlülerinin İdari Sürece Katılımı
Kitapta, iyi idare ilkesi ve bu ilkeden türetilen alt ilkeler kapsamlı bir şekilde incelenmiş; kavramın tarihçesi ve dayanakları ayrıntılı bir biçimde ortaya konulmuş; Türk vergi hukukunda iyi idarenin ve bu ilkenin unsurlarının nasıl uygulandığı hususu, doğrudan ve dolaylı olarak tartışılmış; vergi yükümlüleri açısından iyi idarenin sağlanabilmesi amacıyla katılımcılık ilkesinin Türk vergi hukukundaki somut yansımalarına yer verilmiştir.
Güray Türker, Özel Mülkiyete Konu Taşınmazlarda Bulunan Madenlerin Hukuki Niteliği ve Eşya Hukuku Yönünden Sonuçları
Çalışmada, madenin hukuki niteliği ve özel mülkiyete konu taşınmazlarla kurduğu ilişki eşya hukuku perspektifinden bütüncül ve sistematik bir yaklaşımla ele alınmış; maden hakkının hukuki niteliği, maden sicilinin işlevi, mülkiyet hakkının sınırlandırılması, kamulaştırma ve sözleşmeye dayalı maden irtifakı gibi maden hukukunun temel kurumları, öğretide ileri sürülen görüşler ve yüksek yargı içtihatları ışığında değerlendirilmiş ve ortaya çıkan sorunlara yönelik çözüm önerileri getirilmiştir.
Murat Erbilen, Yabancı Yatırım Sözleşmelerinin Yeniden Müzakeresi ve Uyarlanması
Eserin birinci bölümünde yabancı yatırım sözleşmeleri hakkında kapsamlı bilgi verilmiş, ikinci bölümünde yabancı yatırım sözleşmelerinin yeniden müzakeresi üzerinde durulmuş, üçüncü ve son bölümünde ise yabancı yatırım sözleşmelerinin uyarlanmasına değinilmiştir.
Umut Özdoğan, Anonim Ortaklık Payı Bağlamında Opsiyon Kavramı ve Pay Devrinde Özellik Arz Eden Haklar
Kitapta, özellikle birleşme ve devralma işlemlerinde kritik bir işleve sahip olan opsiyon hakları ile birlikte satma, birlikte satışa zorlama ve öncelik gibi özel nitelikli hakların kavramsal temelleri, hukuki niteliği ve uygulanabilirliği analiz edilmiş; Anglo-Amerikan hukukundan beslenen bu hakların Türk Ticaret Kanunu çerçevesindeki yeri ve işlevi incelenmiş; böylece hem öğretideki boşlukları doldurmak hem de uygulayıcılara yönelik bütüncül ve işlevsel bir rehber sunmak hedeflenmiştir.
Buğra Şahin, Yabancıların Ceza Yargılamasında Savunma Hakkı: Nitel Bir Araştırma
Çalışmada, Türkçe bilmeyen yabancı şüpheli ve sanıkların ceza yargılamasında savunma haklarını kullanmalarında karşılaştıkları sorunlar, bu alanda çalışan avukatlar ve nitel araştırma yöntemiyle yapılan mülakatlar kapsamında incelenmiş; tercümanların yabancı dile hâkimiyetinin genellikle yetersiz olduğu ve düşük ücret politikalarının tercümanların dikkatli ve özenli çalışmasını engellediği tespit edilmiş; sorunlara ilişkin çözüm önerileri sunulmuştur.
Gökhan Aykut, İpoteğin Paraya Çevrilmesi
Eserin birinci bölümünde taşınmaz rehninin bir türü olarak ipotek ve ipoteğin paraya çevrilmesi hakkında genel bilgiler verilmiş, ikinci bölümünde ipoteğin paraya çevrilmesi talebi ve paraya çevirmeye hazırlık işlemlerine yer verilmiş, üçüncü bölümünde cebrî açık artırma işlemlerine değinilmiş, dördüncü ve son bölümünde ise bazı özel durumların ipoteğin paraya çevrilmesine etkisi üzerinde durulmuştur.
İçtihat
Geçen hafta Lexpera’ya yüklenen kararların dağılımı şu şekildedir:
| MAHKEME | KARAR SAYISI |
| Anayasa Mahkemesi | 35 |
| Yargıtay (Hukuk) | 6268 |
| Yargıtay (Ceza) | 19703 |
| Bölge Adliye Mahkemesi | 3072 |
| Bölge İdare Mahkemesi | 40 |
| TOPLAM | 29118 |
Yüklenen kararlar arasında aşağıda özetine yer verdiğimiz Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na ait karar özellikle dikkati çekmektedir:
Yargıtay HGK., E. 2026/114 K. 2026/53 T. 28.01.2026
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda (...) Asliye Hukuk Mahkemesi, davanın davalı (...) yönünden kabulüne, davalı (...) yönünden husumet yokluğundan reddine karar vermiştir.
Kararın istinaf edilmesi üzerine, (...) Bölge Adliye Mahkemesi, davalı (...) vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.
(...) Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyiz edilmesi üzerine, Özel Daire tarafından kararın bozulmasına karar verilmiş; (...) Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.
Direnme kararının da temyiz edilmesi üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulu; (...) Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Özel Dairenin bozma kararına karşı tesis edilen kısa kararda sadece “Yargıtay (...) Hukuk Dairesi’nin 2024/60 97... /1192 Karar sayılı bozma kararına karşı direnilmesine,” denilmekle yetinildiği, dosya kapsamı dikkate alınarak taraflara yüklenen borç ve tanınan hakkın açık, infazda şüphe ve tereddüt uyandırmayacak biçimde, usulün aradığı nitelikleri haiz şekilde kısa karar olarak kurulmadığı, dolayısıyla usulün öngördüğü anlamda bir hüküm bulunmadığı gibi direnme kararlarını denetleyen Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından incelenebilecek nitelikte teknik anlamda bir direnme hükmü de bulunmadığı gerekçesiyle direnme kararının usulden bozulmasına oybirliği ile hükmetmiştir.
Mevzuat
Anayasa Mahkemesi’nin E. 2025/120, K. 2025/270 sayılı ve 25.12.2025 tarihli kararı uyarınca, adın değiştirilmesi halinde Basın İlan Kurumu’nun ilan portalında ilanın yer almasına ilişkin hükümler iptal edildi. Değişiklikler, 01.01.2027 tarihinde yürürlüğe girecek.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Anayasa Mahkemesi’nin E. 2025/94, K. 2026/11 sayılı ve 15.01.2026 tarihli kararı uyarınca, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın, tebliğe elverişli elektronik adres kullanma zorunluluğu getirmeye ve kendisine elektronik ortamda tebliğ yapılacakları ve elektronik tebliğe ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğuna ilişkin fıkra hükmü iptal edildi. Değişiklik, 03.01.2027 tarihinde yürürlüğe girecek.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Anayasa Mahkemesi’nin E. 2025/209, K. 2025/276 sayılı ve 25.12.2025 tarihli kararı uyarınca, taşınmaz satış sözleşmesinin düzenlenmesinden dolayı oluşan zarar nedeniyle noterlerin sorumluluğuna ilişkin hükümler iptal edildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu
Anayasa Mahkemesi’nin E. 2022/85, K. 2025/131 sayılı ve 17.06.2025 tarihli kararı uyarınca, tüzel kişiliğin kazanılması, profesyonel faaliyet, disiplin kurulu, spor federasyonunun görev ve yetkilerine ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi. Bazı değişiklikler, 02.01.2027 tarihinde yürürlüğe girecek.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun
Anayasa Mahkemesi’nin E. 2022/85, K. 2025/131 sayılı ve 17.06.2025 tarihli kararı uyarınca, Tahkim Kurulu’nun teşekkülüne ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi. Değişiklikler, 02.01.2027 tarihinde yürürlüğe girecek.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik
Çalışanlara verilecek iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin usul ve esasları yeniden belirlendi. 15.05.2013 tarihli ve 28648 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırıldı.
Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği
Bağlantı esasları, başvuruların alınması, başvuruda bulunulabilecek tesisler, başvuruların teknik yönden değerlendirilmesi, mahsuplaşma işlemleri, itirazlar, tüketim tesisleri, denetim, bilgilerin toplanması ve muhafaza edilmesine ilişkin hükümler başta olmak üzere birçok hükümde değişikliğe gidildi. Birçok değişiklik, 01.05.2026 tarihinde yürürlüğe girecek.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği
Servis araçlarından faydalanma esaslarına ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
KOBİ Rehberliği ve Teknik Danışmanlık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik
Yönetmelik yürürlükten kaldırıldı.
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümler
Ceza davalarında ücrete ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 592)
Tebliğ kapsamında, Vergi Usul Kanunu’nun ek 1. maddesinde yer alan yetkiye dayanılarak, vergi ziyaı, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarına ilişkin yetkili uzlaşma komisyonları belirlendi.
Sanayi Sicil Tebliği (SGM 2026/4)
Sanayi Sicili Kanunu kapsamındaki işletmelerin sanayi sicili çerçevesindeki başvuru, kayıt, değişiklik, geçerlilik, iptal ve yıllık işletme cetveli hususlarına ilişkin usul ve esasların düzenlendiği tebliğ, 15.04.2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Aynı tarihte, Sanayi Sicil Tebliği (SGM 2014/11) yürürlükten kalkacak.
Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliğinin Uygulanmasına İlişkin Genelge
Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği kapsamında yürütülecek eksper atamaları ve ekspertiz işlemlerine ilişkin usul ve esaslar düzenlendi.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün 2024/1 Sayılı Genelgesi
Riskli yapı şerhinin terkini ve tapu harcı istisnasına ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
SMS Hizmeti Sunumu ile İlgili Düzenlemeler
SMS ve MMS mesajlarının gönderimine ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
