Lexpera’da Geçen Hafta (5-11 Eylül 2026)

Literatür, içtihat ve mevzuata ilişkin önemli gelişmeleri içeren haftalık bültenimizin 248. sayısını siz üyelerimizin dikkatine sunuyoruz.

Literatür

Geçen hafta Lexpera’ya yüklenen eserler aşağıda yer almaktadır:

M. Ozan Erözden, Doğukan Bingöl, M. Ece Uyanık, Baran Kızılırmak (Ed.), KHAS Hukuk Bülteni: 2022-2024 Akademik Yılları Derlemesi

Güncel hukuki sorunların ve mevzuat değişikliklerinin değerlendirilmesi ile mahkeme kararlarının incelenmesini konu alan çalışmaların elektronik ortamda paylaşılması amacıyla oluşturulan Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi Bülteni’nde 2022-2024 akademik yılları süresince yayımlanan çalışmalar derlenmiştir.

Osman Korkut Kanadoğlu, Ahmet Mert Duygun, Erdi Yetkin (Ed.), Genç Hukukçuların Perspektifinden İnsan Hakları Hukuku

Çalışmada, İstanbul Gedik Üniversitesi Hukuk Fakültesi ve İstanbul Gedik Üniversitesi İnsan Hakları Merkezi tarafından, 10 Aralık 2024 tarihinde İnsan Hakları Gününü anmak amacıyla düzenlenen sempozyumda genç akademisyenler tarafından sunulan bildirilerin tam metinlerine yer verilmiştir.

Muharrem Kılıç, Nadire Özdemir (Ed.), Hukuk ve Kültür: Kesişim ve Etkileşim Hatları

Kitapta, hukuk ve kültür arasındaki epistemolojik, sembolik ve politik sınır hatlarına odaklanılmış; söz konusu iki alanın kesişim, etkileşim ve zaman zaman ortaya çıkan çatışma noktaları ele alınmış; sadece kuramsal çerçeve sunmak değil, lisans ve lisansüstü düzeyde hukuk, kültür çalışmaları, siyaset bilimi ve benzeri alanlarda yürütülen derslere kaynak oluşturmak hedeflenmiştir.

Hilal Albal Ulaş, İdarenin Sorumluluğu Açısından Nedensellik Bağı

Eserde, idarenin sorumluluğu rejiminin merkezinde yer alan nedensellik bağı, sadece teknik bir unsur olarak değil, sorumluluğun kapsamını belirleyen, genişleten veya sınırlayan kurucu bir hukuki kategori olarak irdelenmiş; hukuki nedenselliğin kendine özgü yapısı, sınırları ve işlevi sistematik bir bütünlük içinde ortaya konulmuştur.

Şerife Petek, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarının İcrası ve Etkililiği

Çalışmada, AİHM kararlarının icrası, yaptırım sorunu, ikincillik prensibi ve kararların taraf devletlerin iç hukukları açısından etkili olup olmadığı tartışılmış; insan haklarının korunması ve geliştirilmesi idealinin önündeki zorluklar ve bunların aşılabilmesi için Avrupa Konseyi bünyesinde atılan adımlar ile doktrinde yapılan tartışmalar üzerinde durulmuştur.

Caner Gazi, Uluslararası Hukukta Ön Alıcı Meşru Savunma

Kitabın birinci bölümünde uluslararası hukukta kuvvet kullanma ve meşru savunma hakkında bilgi verilerek Birleşmiş Milletler öncesi dönem ve Birleşmiş Milletler dönemine odaklanılmış; ikinci bölümünde önleyici meşru savunma ve ön alıcı meşru savunma farkı ortaya konulmuş ve bu bağlamda Caroline Olayı, sınır ötesi operasyonlar ve Bush Doktrini’ne değinilmiştir.

F. Pelin Tokcan, Anonim Şirketlerde Tek Borç İlkesi

Eserde, tek borç ilkesinin amacı, hukuki niteliği ve kapsamı ortaya konulmuş; farklı hukuki kavramlar kapsamında tek borç (sermaye borcu) incelenmiş; tek borç ilkesinin istisnaları aktarılmış ve tek borç ilkesi ile ilişkilendirilen müesseseler hakkında değerlendirmelerde bulunulmuştur.

Muhammed Afif Kaya, Türk, Alman ve İsviçre Borçlar Hukukunda Üçüncü Kişi Tarafından Borcun İfası

Çalışmada, borçlar hukuku doktrininde üçüncü kişinin ifasına ilişkin tartışmalar ele alınmış ve kararlar incelenmiş; bu doğrultuda ifa hukuku, sorumluluk hukuku ve rücu ilişkileri içerisinde kurumun yeri kapsamlı biçimde analiz edilmiş; üçüncü kişinin ifası halinde menfaatler dengesi mercek altına alınarak teorik temellendirmeler yapılmıştır.

İçtihat

Geçen hafta Lexpera’ya yüklenen kararların dağılımı şu şekildedir:

MAHKEME	KARAR SAYISI
Yargıtay (Hukuk)	923
Yargıtay (Ceza)	876
Bölge Adliye Mahkemesi	197
TOPLAM	1996

Yüklenen kararlar arasında aşağıda özetine yer verdiğimiz Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na ait karar özellikle dikkati çekmektedir:

Yargıtay HGK., E. 2026/172 K. 2026/401 T. 24.06.2026

Taraflar arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti ve terkin davasından dolayı yapılan yargılama sonucunda ilk derece mahkemesi tarafından davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, (...) Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir.

(...) Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı idare vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, ilgili Yargıtay Dairesi tarafından yapılan inceleme sonunda karar bozulmuş; ilk derece mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına uyularak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulu; işin esasının incelenmesinden önce, Özel Daire gönderme kararında, eylemli direnme kararı olarak nitelendirilen ilk derece mahkemesi kararının usulüne uygun bir direnme kararı olarak kabul edilip edilemeyeceği, buradan varılacak sonuca göre temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulu tarafından mı, yoksa Özel Daire tarafından mı yapılması gerektiği hususunu ön sorun olarak tartışıp değerlendirmiştir.

Yapılan değerlendirme sonucunda, ilk derece mahkemesi tarafından, usul ve yasaya uygun olduğu belirtilmek suretiyle açık bir biçimde bozma ilâmına uyulmasına karar verildiği ve bozma ilâmı doğrultusunda bilirkişi kurulundan ek rapor alınmak suretiyle karar verildiği, uyma hususunun gerekçeli kararda da vurgulandığı, dolayısıyla direnme kararının varlığından söz edilemeyeceği gerekçesiyle hükmün temyiz incelemesini yapma görevinin Hukuk Genel Kurulu’na değil, Özel Daire’ye ait olduğuna oybirliği ile karar verilmiştir.

Mevzuat

Orman Yangınlarıyla Mücadele Çalışmaları Hakkında Yönetmelik

Orman yangınlarının önlenmesi, risklerin azaltılması, yangınlara hazırlık, yangınların söndürülmesi, yangın sonrası rehabilitasyon ve iyileştirme süreçlerine yönelik çalışma esasları belirlendi. Orman Yangınlarının Önlenmesi ve Söndürülmesinde Görevlilerin Görecekleri İşler Hakkında Yönetmeliğin Yürürlüğe Konulması Hakkında Kararname yürürlükten kaldırıldı.

Borsa İstanbul A.Ş. Borsacılık Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Yönetmeliği

Emirlerin ve işlemlerin borsa tarafından iptaline ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.