Lexpera’da Geçen Hafta (7-13 Şubat 2026)
Literatür, içtihat ve mevzuata ilişkin önemli gelişmeleri içeren haftalık bültenimizin 219. sayısını siz üyelerimizin dikkatine sunuyoruz.
Literatür
Geçen hafta Lexpera’ya yüklenen eserler aşağıda yer almaktadır:
Adem Sözüer, Rahime Erbaş, Oğuzhan Demir (Ed.), 14. Türk Ceza Hukuku Günleri
Kitapta, 2019 yılında 14. kez düzenlenen ve genç yaşta hayatını kaybeden Prof. Dr. İbrahim Dülger’in anısına gerçekleştirilen Türk Ceza Hukuku Günleri kapsamında sunulan makalelere yer verilmiş; Dülger’in çalışmalarında yoğunlaştığı bir konu olması sebebiyle cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar ana tema olarak belirlenmiştir.
Meva Öztürk, Blokzinciri Teknolojisinin Veri Koruma Hukuku Bağlamında Değerlendirilmesi
Çalışmada, blokzinciri teknolojisinin ve veri koruma hukukunun temel kavramları ele alınarak blokzinciri teknolojisinde kişisel verilerin işlenmesi hususu açıklanmaya çalışılmış ve bu teknolojinin veri koruma hukuku açısından doğurduğu sorunlara yer verilmiştir.
Beste Gemici Filiz, Türk İş Hukuku’nda İş Sözleşmesinin Geçersizliği
Eserde, iş hukukunun borçlar hukukundan ayrı ve bağımsız bir hukuk dalı olarak kabul edilmesi gerçeği karşısında sözleşmelerin geçersizliği konusunda iş hukukunun kendine özgü bakış açısı gözetilmiş; iş sözleşmesinin olabildiğince ayakta kalması hedeflenerek Alman ve İsviçre hukukundaki öğreti görüşleri ve yargı kararları ışığında değerlendirmeler yapılmış ve çözüm önerileri sunulmuştur.
Ayten Erçoban Evren, Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde Anayasa Mahkemesi İptal Kararlarının Geriye Yürümezliği
Çalışmada, her iki ülke anayasasında yer alan geriye yürümezlik kuralının, nasıl optimal anayasal etki sağlanacak şekilde yorumlanması gerektiği üzerinde durulmuş; söz konusu kuralın istisnaları yorum ilkeleri ışığında irdelenerek, kuralın doğasında olduğu biçimde adil ve hakkaniyetli sonuçlara varmanın ne şekilde mümkün olabileceği tartışılmıştır.
Bilal Osmanoğlu, Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukukunda Etkin Pişmanlık
Kitapta, kavramın tarihsel gelişiminden hukuki temeline, Türk Ceza Kanunu’ndaki düzenlemelerden reform önerilerine kadar bütüncül bir analiz sunulmaya çalışılmış; önleyici etkin pişmanlık, tazmin edici etkin pişmanlık ve itirafçı tanık düzenlemesi niteliğinde etkin pişmanlık şeklinde üçlü bir ayrıma gidilmiş; etkin pişmanlığa ilişkin reform önerileri incelenerek kavramın ceza muhakemesi hukuku boyutu da ele alınmıştır.
Barış Karahan, Telekomünikasyon Sektöründe Rekabet Kolluğu Yetkilerinin Yarışması
Eserin birinci bölümünde telekomünikasyon sektöründe yarışan rekabet kolluğu yetkilerinin kümülatifliği hakkında bilgi verilmiş, ikinci bölümünde ise telekomünikasyon sektöründe yarışan rekabet kolluğu yetkilerinin alternatifliği mercek altına alınmıştır.
Ferda Nur Güvenalp, Milletlerarası Özel Hukukta Alt Yüklenicilik Sözleşmeleri
Çalışmada, Türk hukukunda ve karşılaştırmalı hukukta alt yüklenicilik sözleşmelerinin niteliği, türleri, asıl yüklenici ile alt yüklenici arasındaki ve iş sahibi ile alt yüklenici arasındaki ilişki, alt yüklenicilik ilişkilerinde yabancılık unsuru ve uygulanacak hukuk açısından ortaya çıkabilecek problemler, alt yüklenicinin doğrudan iş sahibine müracaat imkânına uygulanacak hukuk gibi birçok konu başlığına yer verilmiştir.
Semra Fırıncı, Miras Paylaşma Sözleşmesi
Kitapta, miras paylaşma sözleşmesinin iki türünü oluşturan elden paylaşma sözleşmesi ve yazılı paylaşma sözleşmesi incelenmiş; sözleşmenin sağlararası bir sözleşme olması nedeniyle kişiler hukuku, borçlar hukuku ve eşya hukuku sorunlarına da değinilmiş; uygulamada ortaya çıkabilecek sorunlara yönelik çözümler üretilmeye çalışılmıştır.
İçtihat
Geçen hafta Lexpera’ya yüklenen kararların dağılımı şu şekildedir:
| MAHKEME | KARAR SAYISI |
| Anayasa Mahkemesi | 82 |
| Yargıtay (Hukuk) | 1327 |
| Yargıtay (Ceza) | 1223 |
| Danıştay | 215 |
| Bölge Adliye Mahkemesi | 1412 |
| Bölge İdare Mahkemesi | 552 |
| TOPLAM | 4811 |
Yüklenen kararlar arasında aşağıda özetine yer verdiğimiz Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu’na ait karar özellikle dikkati çekmektedir:
Danıştay VDDK., E. 2018/186 K. 2019/591 T. 18.09.2019
Dava konusu; Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 17. maddesinin 9. fıkrası gereği kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına münfesih (...) Danışmanlık ve Uluslararası Temsilcilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 2010 takvim yılı yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden katma değer vergisi indirimlerinin kabul edilmemesi suretiyle re’sen tarh edilen 2010 yılı ocak, mart, mayıs, ağustos, ekim ilâ aralık dönemleri katma değer vergileri ve üç kat kesilen vergi ziyaı cezaları ile Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 355. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
(...) Vergi Mahkemesi; tarhiyatın, harici bir inceleme ve araştırma yapılmaksızın davacı şirketin beyan ettiği tarh dosyasında mevcut olan katma değer vergisi indirimlerinin reddi yoluyla yapılmış olması ve bu durumun tarh zamanaşımı içerisinde her zaman tespit edilebilir olması, ayrıca şirketin tüzel kişiliğinin sona ermesi ve davacının defter ve belgeleri bilerek ibraz etmediğine karine teşkil edecek somut delil bulunmaması karşısında vergi ziyaı cezalarının bir katı aşan kısımlarında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatları ile özel usulsüzlük cezası yönünden davayı reddetmiş ve vergi ziyaı cezalarının bir katı aşan kısımlarını kaldırmıştır.
Tarafların temyiz istemini inceleyen Danıştay Dairesi; re’sen araştırma ilkesi ile vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelenin gerçek mahiyetinin esas olduğuna ilişkin kural gereğince, (...) Vergi Mahkemesi tarafından yükümlünün defter ve belgelerinin istenilmesi, ibraz edilecek olan defter ve belgelerden vergi dairesinin de haberdar edilerek söz konusu belgelerin gerçekten alış yaptığı emtiaya ait alış faturaları olup olmadığının araştırılması ve gerçek alış faturaları göz önüne alınarak ödenecek verginin tespiti için bu defter ve faturalar üzerinde gerekirse bilirkişi incelemesi de yaptırılmak suretiyle ortaya çıkacak sonuca göre uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatına ilişkin hüküm fıkrasını bozmuş, özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkrasını onamış ve davalı idarenin temyiz istemini reddetmiştir. Daire, davalı idarenin karar düzeltme istemini de reddetmiştir.
(...) Vergi Mahkemesi; ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeye ek olarak, gerçek mahiyetiyle uyumlu olduklarının, idari yargı yerince saptanmasına olanak bulunmayan, aksine yetkili inceleme elemanına ibraz edilmedikleri için kanıt olma değerini yitiren defter ve belgelere dayanılarak yeniden inceleme yaptırılmasının mümkün olmadığı, ayrıca idari yargı yerinin görevi, idari işlemin tesis edildiği tarihte yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olup olmadığını denetlemek olduğundan, idari işlemin tesis tarihinden sonra yargı yerince yapılacak veya olayda taraf olan davalı idarenin de bilgisine sunularak bilirkişiye yaptırılacak inceleme sonucuna göre karar verilmesinin de mümkün olmadığı gerekçeleriyle ilk kararında ısrar etmiştir.
Bunun üzerine Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu; davalı idarenin, kararın hüküm fıkrasına yönelttiği temyiz iddialarının incelenmesinin mümkün olmadığına, Vergi Usul Kanunu’nun 3/B maddesi uyarınca vergiyi doğuran olayın gerçek mahiyetinin ortaya çıkarılması gerektiği dikkate alındığında, vergi idaresine ibrazdan kaçınılmış defter ve belgelerin ilk derece mahkemesi aşamasında mahkemeye sunulabileceğinin ileri sürülmesi halinde defter ve belgelerin kanıt değeri taşıdığı kabul edilmesine rağmen temyiz aşamasında bu iddianın ileri sürülmesi halinde aynı defter ve belgelerin kanıt değeri taşımadığından söz edilemeyeceği, ayrıca defter ve belgelerin mahkemeye sunulabileceği yolundaki iddianın mahkeme aşamasında ileri sürülmesi ile temyiz aşamasında ileri sürülmesi arasında ayrım yapılmasını gerektirecek başka bir neden bulunmadığından, davacının mahkemece verilen ilk kararın temyizi aşamasında ibraz edebileceğini belirttiği defter ve belgeler istenilerek bir inceleme yapılmak üzere ısrar kararının bozulması gerektiği gerekçesiyle ısrar kararının bozulmasına ve davalı idarenin temyiz isteminin incelenmeksizin reddine oyçokluğu ile hükmetmiştir.
Mevzuat
Danıştay Etik Kurulu’nun oluşumu, çalışma usul ve esaslarına ilişkin hükümler ihdas edildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun kapsamında para veya değerli eşya nakli hizmeti verenler, Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun’un uygulanmasından yükümlü olanlar arasına dahil edildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Spor Müsabakalarına Dayalı Sabit İhtimalli ve Müşterek Bahis Oyunları Uygulama Yönetmeliği
Sanal ortam bayilerinin yükümlülüklerine ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Türkiye Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Enstitüsü’nün kuruluşu, yapılanması, görev ve yetkileri ile çalışma usul ve esaslarının düzenlendiği yönetmelik yürürlüğe girdi.
Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği
Sigorta eksperinin sigortacı, sigortalı, sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler tarafından atanması, eksperin iş kabulü, taban ücret tarifesinin tespiti de dahil olmak üzere ekspertiz ücretinin belirlenmesi ile ilgili usul ve esaslar yeniden tespit edildi. Yönetmelik, 01.04.2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Aynı tarihte, 25.08.2015 tarihli ve 29456 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği yürürlükten kalkacak.
İcra ve İflâs Kanunu’nun Geçici 20. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ
Tebliğ yürürlükten kaldırıldı.
Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 591)
Kayıtlı ekonominin desteklenmesi, belge düzenine olan uyum ve kartla ödeme imkânlarının artırılması amacıyla taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükelleflere, kullandıkları taksimetrelerle bağlantılı olarak çalışacak veya taksimetre özelliğini de haiz Taksi Mali Cihaz kullanma mecburiyeti getirilmesine ilişkin usul ve esaslar düzenlendi.
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
Tebliğde geçen tanımlar, izne tabi birleşme veya devralmalar, cironun hesaplanması, bildirimin gerçekleşme tarihi, birleşme ve devralmaların değerlendirilmesine ilişkin hükümler ile tebliğ eklerinde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Ön bildirime tabi özelleştirme yolu ile devralmalara ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Otomotiv sektörü için nihai ürünün yerli katkı oranı hesaplamasında 01.07.2026 tarihine kadar tebliğ hükümleri uygulanmayacak.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Amortisman, Tükenme Payı ve Değer Düşüklüğü) (Sıra No: 98)
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin duran varlıklarının amortisman, tükenme payı ve değer düşüklüğüne ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranları yeniden belirlendi. Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 47) Amortisman ve Tükenme Payları yürürlükten kaldırıldı.
Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Parasal Sınırlar) (Sıra No: 99)
Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve ilgili diğer mevzuat kapsamında uygulanacak olan parasal sınırlar ve alındı birim fiyatları belirlendi.
Zorunlu Karşılıklar Uygulama Talimatı
Talimat ekleri ve cetvellerinde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
