Lexpera Blog

Lexpera’da Geçen Hafta (18-24 Haziran 2022)

Literatür, içtihat ve mevzuata ilişkin önemli gelişmeleri içeren haftalık bültenimizin otuz dördüncüsünü siz üyelerimizin dikkatine sunuyoruz.

Literatür

Geçen hafta Lexpera’ya yüklenen eserler aşağıda yer almaktadır:

Fatih Yurtbaşı, Anonim Ortaklıklarda Özel Denetim

Eser, hem Türk ve İsviçre Hukuku’nda yeniden düzenlenen özel denetim kurumunun teorik temellerini belirlemek hem de Türk ve İsviçre mahkeme kararları ışığında uygulayıcılara yol göstermek amacıyla kaleme alınmış olup özel denetimin hukuki niteliği, amacı ve kapsamı, özel denetçinin atanması, özel denetim faaliyeti ve özel denetçinin sorumluluğu gibi özel denetim sürecine ilişkin hususları kapsamaktadır.

Ece Alpay, İngiliz ve Türk Yargılama Hukukunda Sözlülük İlkesi

Kitapta, sözlülük ilkesinin İngiliz ve Türk hukuklarında ne ölçüde rol oynadığı mukayeseli olarak incelenmiş, böylece ilkenin Anglo-Sakson ve Kıta Avrupası hukuk sistemlerindeki farklı görünümleri ortaya konmaya çalışılmıştır.

Fırat Bayezit, Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu Kapsamında Rehin Sözleşmesi ve Hükümleri

Çalışmada, Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (TRK) ile finansmana erişimde KOBİ’lere sağlanan kolaylıklar, taşınır rehni hukukunda teslimsiz rehin hakkına ilişkin değişiklikler ve yenilikler ile bu değişiklikler ve yeniliklerle beraber ortaya çıkan tartışmalı hususlar üzerinde durulmuştur.

Hakkı Kasarcı, Hukuki El Atma 3194 Sayılı Kanun’un 10. Maddesi Kapsamında İdarenin Mülkiyet Hakkına Hukuki Müdahalesi

Kitapta, idare tarafından imar planı müdahalesi nedeniyle kamu hizmetlerine tahsis edilen taşınmazların değerinin azaldığı ve yasal süre içinde idare tarafından gerçekleştirilmeyen kamulaştırma işlemi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğinden bahisle, mülkiyet hakkının ihlal edilmesine neden olan müdahalenin içeriği ve bu müdahaleye karşı başvuru yolları incelenmiştir.

Melih Şeker, Roma Hukuku’nda Fiducia (İnançlı İşlem) ve Türk Hukuku Üzerindeki Etkisi

Eserde fiducia’nın doğru bir şekilde aktarılabilmesi amacıyla, öğretideki tartışmalara ve tarihsel süreçte işlem hakkında yapılmış olan çeşitli düzenlemelere mümkün olduğunca geniş bir şekilde yer verilmiş ve günümüz hukukunda yer alan inançlı işlem açıklanırken içtihatta ve öğretide yaşanan gelişmelerden yararlanılmıştır.

Nurgül Kutbay, İş Sözleşmesinin Devri

Çalışmada, iş sözleşmesinin devri kurumu öğretide yer alan tartışmalar ile birlikte, sözleşmede kalan işçi, sözleşmeyi devreden işveren ve sözleşmeyi devralan işveren açısından bir bütün olarak ele alınmıştır.

Rıdvan Abdurrahman Demirtaş, Ganaim-i Bahriye Mahkemesinin Kuruluşu, Teşkilatı ve Yargılama Usulü

Kitabın birinci bölümünde Ganaim-i Bahriye ile ilgili temel kavramlara, ikinci bölümünde Ganaim-i Bahriye Mahkemesi’nin kuruluşuna, üçüncü bölümünde Ganaim-i Bahriye Mahkemesi’nin teşkilatına, dördüncü bölümünde Ganaim-i Bahriye Mahkemesi’nin yargılama usulüne değinilmiştir.

İçtihat

Geçen hafta Lexpera’ya yüklenen kararların dağılımı şu şekildedir:

MAHKEME KARAR SAYISI
Anayasa Mahkemesi 21
Yargıtay (Hukuk) 182
Yargıtay (Ceza) 53
Danıştay 3237
TOPLAM 3493

Yüklenen kararlar arasında aşağıda özetine yer verdiğimiz Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu’na ait karar özellikle dikkati çekmektedir:

Danıştay VDDK., E. 2020/1593 K. 2022/589 T. 18.05.2022

Dava konusu, amme alacağının asıl borçlusunun davacıdan olan alacağına Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun (Kanun) uyarınca haciz konulduğunu duyuran haciz bildirisine süresinde itiraz edilmediğinden bahisle, davacı adına düzenlenen ödeme emrinin birinci sırasında yer alan kamu alacağı yönünden iptali istemine ilişkindir.

(...) Vergi Mahkemesi, amme borçlusunun üçüncü şahıslardaki alacakları üzerine haciz uygulanabilmesi için üçüncü şahıs nezdinde alacağının bulunduğunu bildirmiş olması veya idarece borçlunun bu şahıstan alacağı olduğunun tespit edilmesi ve tespit edilen tutar için haciz konulması gerektiğinden bahisle, söz konusu olaydaki ödeme emrinin dava konusu edilen kısmını iptal etmiştir.

(...) Bölge İdare Mahkemesi, itiraz edilmeksizin kesinleşen haciz bildirisi esas alınarak amme alacağının davacı şirketten tahsili yoluna gidilmesi amacıyla ödeme emri düzenlenmesinde yasal isabetsizlik görmeyerek davalının istinaf istemini kabul etmiş, (...) Vergi Mahkemesi kararını kaldırmış ve davanın reddine karar vermiştir.

Davacının temyiz istemini inceleyen ilgili Danıştay dairesi, davacı tarafından haciz bildiriminin tebliğinden itibaren 7 gün içinde tahsil dairesine yazılı beyanda bulunulmamış ise de davacının borcu olduğuna ve borcun miktarına ilişkin somut bir tespitte bulunulmayıp şirkette doğmuş ve doğacak olan kâr payı, her türlü hak ve alacağa haciz konulması amacıyla Kanun’un 79. maddesinin uygulanması yoluna gidildiği görüldüğünden ve bu durumda Kanun’un 62. maddesinin 1. fıkrasında haciz için öngörülen koşul oluşmadığından, Kanun’un 79. maddesinin 2. fıkrasına dayanılarak düzenlenen ödeme emrini hukuka uygun bulmamıştır.

(...) Bölge İdare Mahkemesi, asıl amme borçlusunun kesinleşmiş borçları için ihtilaf konusu dönemlerde %100 hisseli ortağı olduğu davacı şirketteki hisseleri, kâr payı vb. hak ve alacaklarına yönelik olarak haciz bildirisi düzenlendiği, diğer bir deyişle davacının mal varlığına dâhil olan menkul kıymetler ile muaccel olsun veya olmasın şirket ortaklığından doğan hak ve alacaklarına yönelik ekonomik değerler için anılan işlemin tesis edildiği, dolayısıyla asıl borçlu şahısla davacı şirket arasında ayrıca bir borç-alacak ilişkisinin tespitinin gerekmediğinden bahisle, ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeye ek olarak bu gerekçeyle ilk kararında ısrar etmiştir.

Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu tarafından, ilgili Danıştay dairesinin yukarıda yer verilen kararının dayandığı aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle, (...) Bölge İdare Mahkemesi’nin ısrar kararının bozulmasına hükmedilmiştir.

Mevzuat

Yükseköğretim Kanunu

Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirlerine ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi. Değişiklikler, 01.07.2022 tarihinde yürürlüğe girecek. 15.07.2022 tarihinde yürürlüğe girmek üzere, ilgili üniversite personeline her ay yapılacak ek ödemenin net tutarı, kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödemenin net tutarından az olamayacak ve bu kapsamda belirlenen ek ödeme tutarı döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemeden mahsup edilmek üzere merkezî yönetim bütçesinden karşılanacak.

Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.

Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu

Doktor öğretim üyesi ve başasistanların tıpta uzmanlık eğitimi verebilmeleri için uzmanı oldukları alanda fiilen en az bir yıl çalışmış olmaları gerekecek.

İlgili mevzuata göre, yurt içinde veya yurt dışında öğrenimlerini tamamlayarak tabip, uzman tabip ve yan dal uzmanlık eğitimini tamamlayarak uzman tabip unvanını kazananlar, her eğitimleri için ayrı ayrı olmak kaydı ile sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasına göre ilçe merkezlerinde, Sağlık Bakanlığı veya Sağlık Bakanlığı’nca uygun görülen Millî Savunma Bakanlığı ve diğer kuruluşlarda devlet memuru olarak devlet hizmeti yapmakla yükümlü olacak.

Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.

Aile Hekimliği Kanunu

Ödemelerden yararlanan personele, çalışmaları sebebiyle ilgili mevzuat hükümleri uyarınca hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınarak ödeme yapılacak. Bu ödemeler toplamı, ilgili mevzuat hükümlerinde belirlenmiş olan tavanları geçemeyecek. Değişiklikler 01.07.2022 tarihinde yürürlüğe girecek.

Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.

Adli Tıp Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun

Kurum personeline yapılacak ödemelere ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi. Sözleşmeli olarak istihdam edilen personele yapılacak ek ödemenin tutarı ise, aynı birimde aynı unvanlı kadroda çalışan ve hizmet yılı aynı olan emsali personel esas alınarak belirlenecek ve bunlara yapılacak ek ödeme hiçbir şekilde emsaline yapılabilecek ek ödeme üst sınırını geçemeyecek. Değişiklikler 01.07.2022 tarihinde yürürlüğe girecek.

Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.

Tabâbet ve Şu’abatı San’atlarının Tarz-ı İcrâsına Dâir Kânun

Sözleşmeli aile hekimi olarak çalışmakta olanların, tıpta uzmanlık sınavı sonuçlarına göre, merkezi yerleştirmeye tabi olmaksızın, Tıpta Uzmanlık Kurulu’nca belirlenen esaslar çerçevesinde aile hekimliği uzmanlık eğitimi yapabileceğine ilişkin süre sınırı, 01.01.2020 tarihinden 01.01.2029 tarihine çekildi.

Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.

Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görev Yapanlar ile Sigortalı Olarak Çalışanların Avukatlık Stajı Hakkında Yönetmelik

Kamu kurum ve kuruluşlarının kadro veya pozisyonlarında görev yapanlar ile sigortalı olarak çalışanların avukatlık stajı yapmasına ilişkin usul ve esasları belirleyen yeni bir yönetmelik yürürlüğe girdi. Kamuda görev yapan ve aylıksız veya ücretsiz izin almak suretiyle stajına devam edenler, görevlerine dönmeleri halinde stajlarını bu Yönetmelik hükümlerine göre tamamlayacak.

İstanbul Takas ve Saklama Bankası Anonim Şirketi Merkezi Takas Yönetmeliği

T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından ihraç edilen emtia sertifikaları, işlem teminatı olarak kabul edilecek değerlerden biri olarak düzenlendi.

Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.

Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik

Kamuya açık karayoluyla yapılacak tehlikeli madde taşımacılığı faaliyetlerinin; insan sağlığına, diğer canlı varlıklara ve çevreye zarar vermeden güvenli, emniyetli ve düzenli bir şekilde yürütülmesi amacıyla bu faaliyetlerde alıcı, boşaltan, paketleyen, yükleyen, dolduran, gönderen, tank konteyner/portatif tank işletmecisi ile taşımacı olarak yer alanların, tehlikeli madde güvenlik danışmanlarının, tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı kuruluşlarının ve tehlikeli maddeleri taşıyan taşıt sürücülerinin sorumluluk ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasları belirleyen yeni bir yönetmelik yürürlüğe girdi. 24.04.2019 tarihli ve 30754 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırıldı.

Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Hizmetleri Hakkında Yönetmelik

Kamuya açık karayolu, denizyolu ve demiryoluyla yapılacak tehlikeli madde taşımacılığı faaliyetlerinin; insan sağlığına, diğer canlı varlıklara ve çevreye zarar vermeden güvenli, emniyetli ve düzenli bir şekilde yürütülmesi amacıyla bu faaliyetlerde yer alacak tehlikeli madde güvenlik danışmanlarının ve tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı kuruluşlarının çalışma usul ve esaslarını belirleyen yeni bir yönetmelik yürürlüğe girdi.

Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği

Bir alanın, mahalli komisyon tarafından ulusal önemi haiz sulak alan vasfında olduğunun tespit edilmesi halinde dosya Tarım ve Orman Bakanlığı’na gönderilecek. Bakanlıkça yapılan değerlendirme neticesinde dosya Ulusal Komisyona gönderilecek. Ulusal Komisyonda alanın ulusal önemi haiz sulak alan olduğunun tespit edilmesi halinde, orman rejimine tabi olmayan alanlarda sulak alan sınırları Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenecek ve tescil için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na gönderilecek. Orman ve orman rejimine tabi alanlar ve Tarım ve Orman Bakanlığı’nın tasarrufunda olan alanlarda sulak alan sınırları Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından belirlenecek.

Tampon bölgede, Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) sürecine tabi faaliyetlerde ÇED süreci tamamlanmamış faaliyetler için sulak alan faaliyet izin belgesi müracaatı kabul edilmeyecek.

Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.

Gıda ve Tarımsal Ürün Piyasaları İzleme ve Değerlendirme Komitesi ile İlgili Cumhurbaşkanlığı Genelgesi

Gıda ve Tarımsal Ürün Piyasaları İzleme ve Değerlendirme Komitesi, çalışmalarını, Hazine ve Maliye Bakanı’nın koordinasyonunda; Tarım ve Orman Bakanı, Ticaret Bakanı, Strateji ve Bütçe Başkanı ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı’nın katılımıyla devam ettirecek, görev alanına giren hususlarda karar alabilecek.

Lexpera Blog’da yayımlanan yazılar, yazarlarının görüşlerini ifade eder. Lexpera Blog’da bir yazıya yer verilmesi, o yazıda savunulan görüşlerin On İki Levha Yayıncılık tarafından benimsendiği anlamına gelmez. Yazılar, bilgi amaçlı olup, hukuki mütalaa ya da tavsiye niteliği taşımamaktadır.
Author image
Hakkında Göktürk Öcal
Galatasaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Doktora Programı Öğrencisi
gokturk.ocal@lexpera.com.tr