Lexpera’da Geçen Hafta (11-17 Temmuz 2026)

Literatür, içtihat ve mevzuata ilişkin önemli gelişmeleri içeren haftalık bültenimizin 240. sayısını siz üyelerimizin dikkatine sunuyoruz.

Literatür

Geçen hafta Lexpera’ya yüklenen eserler aşağıda yer almaktadır:

Ayşe Dicle Ergin, Uluslararası Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Amacıyla Malvarlıklarının Dondurulması Yaptırımı

Kitapta, BM Güvenlik Konseyi’nin listeleme kararlarının insan haklarıyla ne ölçüde bağdaştığı ve bu yaptırımların uygulanması sırasında ortaya çıkan hukuki sorunların ardındaki yapısal sebeplerin neler olduğu sorularına odaklanılmış; bu sorular çerçevesinde hem BM düzeyinde oluşturulan sistem hem de ulusal uygulama ele alınmıştır.

Gülnihal Karasoy, Tüketici Hukukunda Sözleşme Özgürlüğünün Sınırlandırılması

Eserde, sözleşme özgürlüğü ve sınırlandırılması hem genel bir kural olarak hem de sözleşme özgürlüğünün sınırlandırılması amacıyla konulmuş özel hükümler çerçevesinde irdelenmiş; Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında tüketici sözleşmesi kavramı ele alınmış ve tüketici sözleşmeleri bakımından sözleşme özgürlüğünün sınırlandırılması incelenmiştir.

Hulüsi Alphan Dinçkol, İmar Planına Karşı Açılacak İptal Davasında Davacı

Çalışmanın birinci bölümünde imar planının imar hukukundaki yeri ve türleri hakkında bilgi verilmiş, ikinci bölümünde iptal davası bakımından ehliyet kavramı açıklanmış, üçüncü ve son bölümünde ise imar planlarına karşı açılan iptal davalarında davacının ehliyeti üzerinde durulmuştur.

Mine Kasapoğlu Turhan, İdari Usul Hukukunda Dinlenilme Hakkı

Kitapta, idari usulde dinlenilme hakkı hem Türk idari usul hukuku boyutuyla hem de karşılaştırmalı hukuk boyutuyla ayrıntılı olarak incelenmiş; farklı ülke örnekleri de dikkate alınarak Türkiye’de dinlenilme hakkının etkin bir biçimde düzenlenmesi ve uygulanması için öneriler sunulmuştur.

Seda Ağır, Yapay Zekâ ve Muhasebe Denetimi: Gelecekteki Rolü

Eserde, muhasebe denetimi profesyonellerinin ve akademik dünyanın, yapay zekânın sunduğu potansiyeli en iyi şekilde nasıl değerlendirebileceğine ilişkin bir perspektif sunulmuş; bu kapsamda, yapay zekâ ve muhasebe denetimi kavramları arasındaki ilişki ortaya konulmuş ve bu ilişkinin gelecekteki yansımaları tartışılmıştır.

Yargı Bilgiç, 2872 Sayılı Çevre Kanunu Kapsamında Ürünlerin Çevreye Verdiği Zararlardan Hukuki Sorumluluk

Çalışmada, çevre hukukunun önemli kavramları, ürünlerden doğan çevre zararlarından kaynaklanan sorumluluğun hukuki niteliği, sorumluluğun şartları, meydana gelebilecek zarar kalemleri, kimlerin zarardan sorumlu olduğu, kimlerin hak talebinde bulunabileceği ve açılabilecek davaların neler olduğu gibi hususlara yer verilmiştir.

Neslihan Can Yavuz, Kabahatlerin Sorumluluk Rejimi Bağlamında Düzenleyici ve Denetleyici Kurumların İdari Yaptırım Uygulamaları

Kitapta, ceza hukukunun maddi ve usuli güvenceleri ile idari yaptırım rejimi arasındaki ilişki analiz edilmiş; Rekabet Kurumu, RTÜK, SPK, BDDK ve KVKK gibi kurumların içtihadı ve ilgili sektör mevzuatına dayanarak yapılan çözümlemeler ışığında hem hukuki çerçevenin netleştirilmesi hem de uygulamada karşılaşılan sorunların görünür kılınması hedeflenmiştir.

Başak Baysal, Aslıhan Erbaş Açıkel, Gizem Arslan, M. Ece Uyanık, Kaan Can Yıldırım (Ed.), İklim Hukuku

Eser, 07.06.2024 tarihinde Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde gerçekleştirilen İklim Hukuku Konferansı’nda sunulan tebliğlerin yayına hazırlanması ile ortaya çıkmış olup iklim krizinin, hukukun farklı alanlarında yarattığı dönüşümü disiplinler arası bir bakış açısıyla ortaya koymak amaçlanmıştır.

Abdurrahman Burak Karahan, Türk Hukuku’nda Nemo Tenetur İlkesi

Çalışmanın birinci bölümünde teorik ve tarihsel arka planıyla nemo tenetur ilkesi açıklanmış, ikinci bölümünde nemo tenetur ilkesinin kapsam ve sınırları ile ilkeye aykırılık teşkil eden durumlara değinilmiş, üçüncü ve son bölümünde ise nemo tenetur ilkesi bağlamında Türk hukukunda özel durum ve düzenlemeler mercek altına alınmıştır.

Elif Can Çalıcı, Anayasayla İlişkilenmek: Kent ve Çevre Davalarında Arendt’in Politik Yurttaşı

Kitabın birinci bölümünde kent ve çevre davalarında politik yurttaş üzerinde durulmuş, ikinci bölümünde agonistik cumhuriyetçilik ve yurttaşlık hakkında bilgi verilmiş, üçüncü ve son bölümünde ise Arendt’in görüşleri çerçevesinde yurttaş-anayasa ilişkisi ortaya konulmuştur.

Geçen hafta Blog’a yüklenen makaleye aşağıda yer verilmiştir:

H. Burak Gemalmaz, Kolluk Suça Teşvik Edebilir Mi? AYM, Kolluğun Provokasyonu ve Tuzak Kurması Sonucu Elde Edilen Delillerin Geçerliliğine İlişkin Genel Rejimi Belirledi

İçtihat

Geçen hafta Lexpera’ya yüklenen kararların dağılımı şu şekildedir:

MAHKEME	KARAR SAYISI
Yargıtay (Hukuk)	528
Yargıtay (Ceza)	621
Danıştay	2694
Bölge Adliye Mahkemesi	1332
Bölge İdare Mahkemesi	1
TOPLAM	5176

Yüklenen kararlar arasında aşağıda özetine yer verdiğimiz Yargıtay Hukuk ve Yargıtay Ceza Genel Kurulu’na ait kararlar özellikle dikkati çekmektedir:

Yargıtay HGK., E. 2026/245 K. 2026/287 T. 29.04.2026

Taraflar arasındaki karşılıklı boşanma davasından dolayı yapılan yargılama sonunda ilk derece mahkemesi, her iki davanın kabulüne karar vermiştir.

Kararın istinaf edilmesi üzerine (...) Bölge Adliye Mahkemesi, istinaf başvurularının esastan reddine karar vermiştir.

Söz konusu kararın temyiz edilmesi üzerine ilgili Yargıtay Dairesi kararı bozmuş; bunun üzerine ilk derece mahkemesi ise direnme kararı vermiştir.

Direnme kararının da temyiz edilmesi üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından, işin esasının incelenmesinden önce direnme kararının usulüne uygun olup olmadığı hususu ön sorun olarak tartışılıp değerlendirilmiştir.

İlk derece mahkemesi tarafından erkek eş yararına 25.000 TL maddi, 25.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verildiği, (...) Bölge Adliye Mahkemesi tarafından kararın esastan reddedildiği, hükmün temyiz edilmesi üzerine Özel Daire tarafından, boşanmaya sebep olan olaylarda tarafların eşit kusurlu oldukları gerekçesiyle davacı-karşı davalının tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğine işaret edilerek hükmün bozulduğu, bunun üzerine ilk derece mahkemesince önceki hükümde direnilerek erkek eş yararına 50.000 TL maddi, 50.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verildiği, dolayısıyla bozulan ilk karar ile direnme kararı arasında tazminatların miktarı bakımından farklılık oluştuğuna dikkat çekilmiş; bu durumda Hukuk Genel Kurulu tarafından incelenebilecek nitelikte usulüne uygun bir direnme kararının mevcut olmadığı gerekçesiyle direnme kararının usulden bozulmasına oybirliği ile hükmedilmiştir.

Yargıtay CGK., E. 2025/298 K. 2026/196 T. 01.04.2026

(...) Çocuk Mahkemesi tarafından, nitelikli hırsızlık suçundan suça sürüklenen çocuğun, Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 142/2-h, 143, 31/3 ve 62. maddeleri uyarınca 3 yıl 14 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına hükmedilmiştir.

Hükmün, suça sürüklenen çocuk müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay Dairesi, isnat edilen suçun gerektirdiği cezanın alt sınırı gözetilmeksizin suça sürüklenen çocuğun istinabe suretiyle savunmasının alınması isabetsizliğinden kararı bozmuştur.

Bozma ilamına uyan (...) Çocuk Mahkemesi, suça sürüklenen çocuğun müsnet suçtan TCK’nın 142/2-h, 145, 31/3, 62. maddeleri uyarınca 1 yıl 4 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir.

Bu hükmün de suça sürüklenen çocuk ve müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyanın devredildiği Yargıtay Dairesi; tutanak içeriğine göre güvenlik kamerası görüntülerinde suç saatinin 21.41 olduğunun belirtilmesi ve inceleme dışı sanığın soruşturma aşamasındaki ifadesinde eylemi saat 21.00 sıralarında gerçekleştirdiklerine ilişkin beyanda bulunması dikkate alınarak suçun gece vakti işlenmesi nedeniyle suça sürüklenen çocuk hakkında kurulan hükümde TCK’nın 143. maddesinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi isabetsizliğinden, kazanılmış hakkın korunması kaydıyla kararın bozulmasına hükmetmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı; hükmün sadece suça sürüklenen çocuk ve müdafii tarafından temyiz edilmiş olup suçun vasıflandırılması ile ilgili bir uyuşmazlık ve aleyhe temyizde bulunulmaması karşısında, başkaca bir hukuka aykırılık içermeyen hükmün, eylemin gece vakti işlendiğinden bahisle eleştirilerek onanmasına karar verilmesi gerektiği yönünde itiraz yoluna başvurmuştur.

İncelemeyi yapan Yargıtay Dairesi itiraz nedenlerini yerinde görmemiştir.

Bunun üzerine Yargıtay Ceza Genel Kurulu; uyuşmazlığın, aleyhe temyiz bulunmayan davada, koşulları oluştuğu halde TCK’nın 143. maddesinin uygulanmaması suretiyle eksik ceza tayin edilmiş olması hususunun, başka bozma nedeni bulunmaması durumunda eleştiri konusu mu, yoksa cezayı aleyhe değiştirme yasağı gözetilerek bozma nedeni mi yapılması gerektiğinin belirlenmesine ilişkin olduğunu tespit etmiştir.

Yapılan kapsamlı hukuki değerlendirme sonucunda; hırsızlık suçu bakımından doğrudan ve müstakil bir suç tanımı yapmayan TCK’nın 143. maddesinin, hırsızlık suçunun gece vakti işlenmiş olmasının hem 141. maddede düzenlenen basit hırsızlık hem de 142. maddede sayılan nitelikli hırsızlık suçları bakımından cezayı artıran bir müşterek nitelikli hal olduğunda şüphe bulunmamasına nazaran, aynı suç ve suç vasfı kapsamında değerlendirilip aleyhe temyizde bulunulmayan olayda başkaca bir hukuka aykırılık içermeyen hükmün eleştirilerek onanmasına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne oyçokluğu ile hükmedilmiştir.

Mevzuat

İdari Yargılama Usulü Kanunu

Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının sonuçlarına ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.