Lexpera’da Geçen Hafta (16-29 Mayıs 2026)
Literatür, içtihat ve mevzuata ilişkin önemli gelişmeleri içeren haftalık bültenimizin 233. sayısını siz üyelerimizin dikkatine sunuyoruz.
Literatür
Geçen hafta Lexpera’yayüklenen eserler aşağıda yer almaktadır:
Coşku Gönen, Avrupa Birliği Adalet Divanı ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarında Unutulma Hakkı
Çalışmada, unutulma hakkının kapsamı ve korunmak istenen menfaatlerden yola çıkılarak hakkın kapsamı ve hukuki niteliği incelenmiş; unutulma hakkının diğer hak ve özgürlüklerle çatışması halinde adil bir dengenin sağlanmasına yönelik prensipler üzerinde durulmuş; bu bağlamda Avrupa Birliği Adalet Divanı ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ele alınmıştır.
Said Ebrar Yıldız, Haksız Rekabet Hallerinden İş Şartlarına Uymama
Eserin birinci bölümünde mukayeseli hukukta iş şartlarına uymama temelinde haksız rekabete değinilmiş, ikinci bölümünde Türk hukukunda iş şartlarına uymama hakkında bilgi verilmiş, üçüncü ve son bölümünde ise Uber ve benzeri yolcu taşımacılığı platformları temelinde dijital mecralarda iş şartlarına uymama üzerinde durulmuştur.
Mevlüt Uzunöner, Vergi Hukukunda İthalata Konu Eşyanın Gümrük Kıymeti
Kitapta, gümrük vergilerinin genel esasları ve gümrük hukukunun temel müesseseleri ile eşyanın gümrük kıymeti arasındaki bağlantıya değinilmiş; eşyanın gümrük kıymetinin tespitinde kullanılan yöntemler, ilgili uluslararası anlaşmaların teorik altyapısı da gözetilerek irdelenmiş; idari sürece ve yargı sürecine yönelik açıklama ve değerlendirmelerde bulunularak mevcut ve muhtemel sorunlara çözümler sunulmuştur.
Abdullah Yasin Erdem, Yargıç Davranışı-Türk Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi Kararlarında Ayrışık Oylar: Ampirik Bir Analiz
Çalışmada, Anayasa Mahkemesi üyelerinin, vermiş olduğu norm denetimi kararlarında sergilediği davranışlar, ayrışık oylar (karşıoy ve farklı gerekçeli oylar) üzerinden incelenmiş; yargıçların karar verirken yalnızca hukuki normlardan değil, aynı zamanda çeşitli yapısal ve bağlamsal etkenlerden de etkilenebileceği varsayımından hareketle, karar süreçlerine ilişkin ampirik bir analiz sunularak bu kararların arka planı aktarılmıştır.
Zeki Delikaya, Sahibinin İzniyle Kullananlar Tarafından Markanın Üçüncü Kişilere Karşı Korunması
Eserde, markanın başvuru eserlerinde jenerik ad olarak kullanılmasına karşı düzeltme talebi, ticari vekil veya temsilci adına tescil edilen markanın kullanımının yasaklanması ve devri talebi, tecavüz davaları ile tecavüzün bulunmadığı menfi tespit davası ve dava süreçlerini destekleyici nitelikteki en etkili koruma yollarından olan markanın geçici hukuki himaye tedbirleri ile korunması gibi konulara yer verilmiştir.
Zehra Karaarslan, Tarihi Yarımada’nın İmar Rejimi
Kitapta, 2012 tarihli Koruma Amaçlı Nazım ve Uygulama İmar Planları esas alınarak bölgenin kendine özgü imar rejimi, koruma ile kullanma politikaları arasındaki dinamik etkileşim ele alınmış; söz konusu ilişkinin tarihsel kökenleri ve hukuki çerçevesi çeşitli perspektiflerden irdelenmiştir.
Ayşenaz Öztürk, Uluslararası Tahkimde Vasıflandırma
Çalışmada, kanunlar ihtilafı hukukunda vasıflandırma konusunda kabul edilen teorilerin uluslararası tahkimde uygulama alanı bulup bulamayacağı, tahkim yargılamasında vasıflandırmanın tabi olacağı hukuk ve önem arz ettiği meselelerin neler olduğu, hakem heyetinin yapacağı vasıflandırmanın, uluslararası tahkimin doğasından kaynaklanan farklı sonuçları olup olamayacağı konuları tartışılmıştır.
İçtihat
Geçen hafta Lexpera’ya yüklenen kararların dağılımı şu şekildedir:
| MAHKEME | KARAR SAYISI |
| Anayasa Mahkemesi | 19 |
| Yargıtay (Hukuk) | 1794 |
| Yargıtay (Ceza) | 14061 |
| Danıştay | 50 |
| Bölge Adliye Mahkemesi | 2 |
| TOPLAM | 15926 |
Yüklenen kararlar arasında aşağıda özetine yer verdiğimiz Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu’na ait karar özellikle dikkati çekmektedir:
Danıştay VDDK., E. 2024/105 K. 2026/20 T. 28.01.2026
Davacı tarafından, Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 11. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendi uyarınca, Türkiye’de ikamet etmeyen yolcuların satın alarak Türkiye dışına götürdükleri malların tesliminden doğan 2014 yılının Ocak ila Aralık dönemlerine ilişkin katma değer vergilerinin haksız olarak mahsuben iade alındığı yolundaki tespitleri içeren vergi inceleme raporu uyarınca aynı dönemler için tarh edilen katma değer vergileri ve bu vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.
(...) Vergi Mahkemesi, usulüne aykırı olarak yapılan tebligat nedeniyle davacının vergi ve cezalardan Tebligat Kanunu’nun 32. maddesi uyarınca, davanın açıldığı tarihte muttali olduğunun kabulünün gerektiği ve bu tarih itibarıyla zamanaşımına uğradığı sonucuna varılan vergi ve cezalarda hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle vergi ve cezaları kaldırmıştır.
Davalının istinaf istemini inceleyen (...) Bölge İdare Mahkemesi, kararın usul ve hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istemi reddetmiştir.
Davalının temyiz istemini inceleyen ilgili Danıştay Dairesi, davacı şirketi vekâleten temsile yetkili olduğu anlaşılan kişiye yapılan tebligat hukuka uygun olduğundan dava konusu cezalı tarhiyatın zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle verilen mahkeme kararına yöneltilen istinaf isteminin reddi yolundaki kararda hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle (...) Vergi Dava Dairesi kararını bozmuştur.
(...) Vergi Dava Dairesi, ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle kararında ısrar etmiştir.
Bunun üzerine Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu; Vergi Usul Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde yaptığı hukuki değerlendirme sonucunda, ısrar kararının, cezalı tarhiyatın 2014 yılında iade alınan katma değer vergilerinden kaynaklanan kısmına yönelik hüküm fıkrasına davalı tarafından yöneltilen temyiz isteminin reddine oyçokluğu ile, davalının temyiz isteminin kısmen kabulüne ve ısrar kararının cezalı tarhiyatın 2015 ve 2016 yıllarında iade alınan katma değer vergilerinden kaynaklanan kısmına yönelik hüküm fıkrasının bozulmasına ise oybirliği ile hükmetmiştir.
Mevzuat
Anayasa Mahkemesi’nin E. 2026/49, K. 2026/48 sayılı ve 26.02.2026 tarihli kararıuyarınca, miktar veya değeri 40.000 Türk Lirası’nı (bu tutar dahil) geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağına ilişkin bent hükmü, istinaf başvurusunun kısmen veya tümden kabulü yönünden iptal edildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Anayasa Mahkemesi’nin E. 2023/128, K. 2026/36 sayılı ve 12.02.2026 tarihli kararıuyarınca, “bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama ve elkoyma” başlıklı 134. madde hükümleri iptal edildi. Değişiklik, 25.02.2027 tarihinde yürürlüğe girecek.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
İlgili kurumlar tarafından yetkilendirilen değerleme kuruluşlarınca, konut finansmanı ve sermaye piyasası mevzuatı gereğince düzenlenen değerleme raporuna ilişkin ek madde hükmü ihdas edildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Müelliflik, fenni mesuliyet, şantiye şefliği, yapı müteahhitliği ve kayıtlar, kamunun selameti için alınması gereken tedbirler, idari müeyyideler ve yönetmeliğe ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Hatalar ve düzeltme işlemlerine ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Kanunda yer alan tanımlarda ve idari nitelikteki ceza hükümlerinde değişikliğe gidildi. Çevre danışmanlık firmalarına ilişkin ek madde hükümleri getirildi. Geçiş hükümleri düzenlendi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Genel yönetim işlerinin görülmesi, işletme projesinin yapılması, yönetim planı ve yönetim planının değiştirilmesine ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Kanunda yer alan tanımlar, idari müeyyideler ve teminata ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi. 31.12.2026 tarihinde yürürlüğe girmek üzere, zemin ve temel etüt kuruluşları ve hizmetine ilişkin ek madde hükümleri ihdas edildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Anayasa Mahkemesi’nin E. 2025/190, K. 2026/38 sayılı ve 12.02.2026 tarihli kararıuyarınca, kamulaştırma bedelinin mahkemece tespiti ve taşınmaz malın idare adına tesciline ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi. Değişiklik, 21.02.2027 tarihinde yürürlüğe girecek.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
İnşaatı tamamlayarak etaplar halinde yeniden inşaata başlayan yapı kooperatifleri, yaptıkları ve yapmayı planladıkları tüm inşaatlar tamamlanmadan iş yeri ve konutları ortaklarına tahsis etmiş olsalar dahi tahsis edilen gayrimenkullerin tapusunu devredemeyecek.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Uygulanmayacak kanunlar ve sözleşme uygulamalarına ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi. Yeni yerleşim alanı olarak belirlenen sosyal konut alanı içerisinde bulunan yerler hakkındaki Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı kararlarına ilişkin ek madde hükmü düzenlendi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun
Mahalli idarelerde özelleştirme uygulamalarına ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Kamu kurum ve kuruluşlarının yükümlülüklerine ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi. Kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılması ve kamu kurum ve kuruluşları ile bağlı, ilgili ve ilişkili kurum, kuruluş ve bunların müessese, bağlı ortaklık ve iştiraklerinin münhasıran yatırım ihtiyaçlarına ilişkin ek madde hükümleri düzenlendi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu
Sözleşme uygulamalarına yönelik itiraz başvuruları ve anlaşmazlıkların çözümüne ilişkin ek madde hükümlerinde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Yönetmelikte geçen tanımlar, yetki belgesi türleri, yetki belgesi almanın veya yenilemenin özel şartları, devir olarak kabul edilmeyecek haller ile bölünme, birleşme ve tür değişikliği, taşıtların yaşı, cinsi ve diğer şartlar, taşıt belgelerine kayıtlı taşıtların kullanılması ve istisnai haller, şoför ve kuryelerde aranacak nitelik ve şartlar, yolcu taşıma bileti, yetki belgesi sahiplerinin ortak yükümlülükleri, kurye işletmecilerinin yükümlülükleri, ücret tarifeleri, taşıma hatları, ücret ve zaman tarifelerinin düzenlenme esasları, idari para cezası miktarları ve tekerrür haline ilişkin hükümler ile yaptırım, şube, belgeler ve bazı zorunluluk sürelerine ilişkin geçiş hükümlerinde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Sağlık raporlarının ne şekilde hangi sağlık hizmeti sunucularında düzenleneceği, formatları, itiraz süreçleri ile personelin görev, yetki ve sorumlulukları kapsamlı olarak belirlendi.
Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği
Yönetmelikte geçen tanımlar, işyeri bildirgesi, ihale konulu işlerde araştırma ve re’sen yapılacak işlemler, özel nitelikteki inşaatlarda araştırma ve re’sen yapılacak işlemlere ilişkin hükümler ile araştırma ve re’sen yapılacak işlemlerde ortak hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Sivil Havacılık Güvenliği Yönetmeliği
Sivil havacılık alanında kamu düzeni ve güvenliğini bozan, yerde veya havada meydana gelebilecek her türlü yasadışı eylemlere karşı şahısların, yolcuların, mürettebatın, yer personelinin, havaalanı bina ve tesislerinin, hava araçlarının korunmasına ilişkin ilgili kurum, kuruluş ve kişilerin havacılık güvenliği ile ilgili görev, yetki ve sorumlulukları ile uygulama esasları belirlendi.
Yönetmeliğin yürürlük tarihi 01.01.2027 olarak değiştirildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği
Yönetmeliğin kapsamı, yönetmelikte geçen tanımlar ve ilkelerde değişikliğe gidildi. Düşük karbonlu bina belgesi, bina yaşam döngüsü analizi belgesi ve bina yaşam döngüsü analizi belgesine ilişkin geçiş süreci hakkında hükümler getirildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Hafif Çelik Binaların Tasarım, Hesap ve Yapım Esasları Hakkında Yönetmelik
Çelik, sac, şerit veya plakadan soğuk şekillendirilmiş yapı elemanlarının ve yapı sistemlerinin, kullanım amaçlarına uygun olarak, yeterli güvenlikle tasarımına ve yapımına ilişkin yöntem, kural ve koşullara ilişkin usul ve esaslar düzenlendi. Yönetmelik, 01.01.2027 tarihinde yürürlüğe girecek.
Havaalanı Sertifikasyon ve İşletim Yönetmeliği
Yönetmeliğin dayanağı, havaalanı sertifikasyon gerekliliği ve geçerliliğine ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Mal Memurlarının Kayyımlığı Hakkında Yönetmelik
Yönetmelikte geçen tanımlar, malvarlığının yönetimi, yönetim hesabındaki tutarların değerlendirilmesi, yönetim hesabının giderleri, yönetim hesabının idaresi ve ödenecek ücretlere ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği
İnsan sağlığının ve tüketici haklarının yüksek düzeyde korunmasını sağlayacak şekilde, yeni gıdaların piyasaya arz edilmesine ilişkin usul ve esaslar tespit edildi.
Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalara İlişkin Uygulama Tebliği
Bir gıdanın Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği kapsamına girip girmediğinin belirlenmesine yönelik danışma işlemi sırasında uygulanacak olan prosedüre ilişkin usul ve esaslar, yeni gıdalara izin verilmesine yönelik başvurular ve ilgili idari ve bilimsel gereklilikler belirlendi.
Milli Emlak Genel Tebliği (Sıra No: 345)
Satışı mümkün olmayan taşınmazlara ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ
Kredili mevduat hesabı limit büyümesine dayalı geçici uygulamaya ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
