Lexpera’da Geçen Hafta (27 Haziran-3 Temmuz 2026)
Literatür, içtihat ve mevzuata ilişkin önemli gelişmeleri içeren haftalık bültenimizin 238. sayısını siz üyelerimizin dikkatine sunuyoruz.
Literatür
Geçen hafta Lexpera’ya yüklenen eserler aşağıda yer almaktadır:
Ömer Faruk Çelik, Nejat Aday (Ed.), Prof. Dr. H. Cumhur Özakman’a Armağan
Prof. Dr. Cumhur Özakman’a armağan olarak hazırlanmış olan kitapta yer alan makalelerden bazıları, İdari Yargı Kararlarında “Faktoring”, Sürekli Borç İlişkilerinde Sürenin Belirliliği Ölçütü, Kentsel Dönüşüm Uygulamalarında Arsa Payı Kavramı, Noterde Taşınmaz Satışı, Tüketim Ödüncü Sözleşmesinde Ödünç Alanın İade ve Faiz Ödeme Borçları başlıklarını haizdir.
Emre Kılıç, İdari Faaliyetlerin Yürütülmesinde Kişisel Verilerin İşlenmesi
Avrupa Birliği GDPR düzenlemesi ile Kişisel Verilerin Korunması Kanunu başta olmak üzere çeşitli ulusal ve uluslararası mevzuat örnekleri üzerinden, kamu yönetiminde kişisel veri işleme süreçlerinin hukuki, etik ve pratik boyutlarının incelendiği çalışmada, farklı hukuk sistemlerindeki deneyimlerden yararlanmak suretiyle etkin politika önerileri geliştirilmesi hedeflenmiştir.
Melike Alkaya Erdoğan, Deepfake Teknolojisinin Hukuka Aykırı Kullanımından Doğan Hukuki ve Cezai Sorumluluk
Eserde, deepfake teknolojisinin kullanımı ile doğrudan etkilenen kişilik hakkı ve deepfake teknolojisi kavramları incelenmiş; yabancı ülkelerin hukuki düzenlemeleri ve ardından Türkiye’deki mevcut yasal durum irdelenmiş; deepfake teknolojisinin kullanımına ilişkin yasal düzenleme önerilerinde bulunulmuştur.
Ömrüm Dilek Ersoy, Türk Vergi Sisteminde Vergi İncelemesinin Hukuki Niteliği ve Sonuçları
Kitabın birinci bölümünde vergi incelemesinin kavramsal çerçevesi çizilerek hukuki niteliği ve sınırları ortaya konulmuş; ikinci bölümünde vergi incelemesinde yetki, kapsam, incelemenin başlaması ve devamı süreci ile mükellef haklarına değinilmiş; üçüncü ve son bölümünde ise vergi incelemesinin sonuçları ve hukuki etkileri ile olması gereken hukuk bakımından vergi incelemeleri hakkında bilgi verilmiştir.
Emre Ekinci, Türk Ceza Kanunu Kapsamında Verileri Yok Etmeme Suçu
Çalışmada, kişisel verinin ne anlama geldiği ulusal ve uluslararası düzenlemeler ve gelişmeler ile açıklanmış; verileri yok etmeme suçunun maddi, manevi ve hukuka aykırılık unsurları incelenerek bu suç ile ilintili bir kavram olan unutulma hakkına değinilmiş; verileri yok etmeme suçu kusurluluk, teşebbüs, içtima, iştirak gibi başlıklar altında da değerlendirilmiştir.
Meryem Özgür, Uluslararası Hukukta Barış Hakkı ve Jus ad Bellum: Eleştirel Bir Bakış
Eserde, günümüzde hâkim olan barış anlayışının savaşlara, çatışmalara, askeri saldırılara ve ağır insan hakları ihlallerine çözüm getirmede yetersiz olduğu vurgulanarak mevcut uluslararası düzen eleştirilmiş; yeni sömürgeciliğin ve emperyalist tasallutun barışçıl bir uluslararası düzenin önündeki başlıca engeller olarak araçları ve unsurları ortaya konulmuştur.
Mehmed Enes Güneş, Türk Ceza Hukukunda Sağlık Mesleği Mensubu Olarak Psikologların Suçu Bildirmeme Suçu
Kitapta, psikologların yürürlükteki düzenlemeler çerçevesinde sağlık mesleği mensubu olup olmadıkları tartışılmış; kanuni düzenleme ihtiyacı sağlık hakkı ve mesleki gereklilikler ile ilişkilendirilmiş; psikologların sır saklama yükümlülükleri ve kapsamı, mevzuat ile yargı kararları çerçevesinde incelenmiş; sağlık mesleği mensuplarının suçu bildirmemesi suçu (TCK m. 280), psikolog ve klinik psikologlar yönünden ele alınmıştır.
Beyzanur Acıdemir, İşkence ve Kötü Muamele Yasağı Bağlamında Devletin Etkili Soruşturma Yükümlülüğü
Çalışmada, insan hakları bilincinin yükseldiği bir çağda dahi varlığını sürdüren ihlallere karşı devletlerin en kritik sorumluluklardan biri olan etkili soruşturma yükümlülüğü, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları, İstanbul Protokolü, uluslararası ve ulusal hukuk müktesebatı çerçevesinde ele alınmış; uygulamadaki eksikler somut yargı kararları ile ortaya konulmuştur.
Mustafa Can Dağlı, Bilişim Hukuku Kapsamında Hizmet Seviyesi Sözleşmesi
Eserde, hizmet seviyesi sözleşmesi Türk hukuku ekseninde irdelenerek sözleşmenin tanımı, unsurları, tarafları, kurulması, şekli ve hukuki niteliği ele alınmış; hizmet sağlayıcısı ile kullanıcının borçları, sözleşmenin ihlali halinde doğabilecek hukuki sonuçlar, sözleşmede kararlaştırılan yaptırımlar ve sözleşmenin sona erme halleri analiz edilmiştir.
Uğur Çolak, Patent Hukukunda İstemlerin Yorumlanması ve Koruma Kapsamının Belirlenmesi
Avrupa Patent Sözleşmesi’nin 69. maddesi ve Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 89. maddesine göre, patent başvurusu veya patentin sağladığı korumanın kapsamının istemlere göre belirleneceği hükmü çerçevesinde hazırlanan kitapta, istemlerin tarifname ışığında nasıl yorumlanacağı ve koruma kapsamının nasıl belirlenebileceği üzerinde durulmuştur.
Rıdvan Değirmenci, Hukuk Felsefesinde Kölelik: Kökenleri, Meşrulaştırılması, Kaldırılması
Çalışmada, köleliğin kaldırılmasına kadar süren tartışmalar incelenmiş; özellikle Fransız Devrimi öncesi ve sürecinde kölelerin statüsü sorunu, Alman düşüncesinde köleliğe ilişkin yaklaşımlar ve İngiliz düşüncesinde kölelerin statüsü ile köleliğin kaldırılmasına ilişkin argümantasyonlar mercek altına alınmıştır.
Melike Eslem Ekinci, Hukuk ve Sinema Perspektifinde Yaşam Hakkı ve Ölüm Cezası
Eserde, ölüm cezasının tarihsel gelişimi, farklı ülkelerdeki uygulamaları ve çeşitli hukuki yaklaşımlar ele alınmış; sinemanın ölüm cezasına etkisi on film üzerinden yapılan içerik analizleriyle değerlendirilmiş; bu filmler aracılığıyla, yaşam hakkı ile ölüm cezası arasındaki çizginin ne kadar keskin olduğu, hukuk ve sanatın nasıl etkileşime girdiği gösterilmiştir.
Yusuf Tekin, Anonim Şirket Genel Kurul Kararlarına Karşı İptal Davası Hakkı ve Bu Hakkın Kötüye Kullanılması
Kitapta, genel kurul kararlarının oluşumu, hukuki işlem teorisi çerçevesinde ele alınmış; hukuki işlem olduğu sıklıkla dile getirilen genel kurul kararlarının, genel hükümlere göre kurucu unsurları ve geçerlilik şartları incelenmiş; genel kurul kararlarına karşı pay sahiplerinin başvurabileceği iptal davasının türü, usul hukukuna ve maddi hukuka ilişkin şartları tespit edilmiştir.
Geçen hafta Blog’a yüklenen makaleye aşağıda yer verilmiştir:
Hakan Pekcanıtez, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun Erozyon Süreci II
İçtihat
Geçen hafta Lexpera’ya yüklenen kararların dağılımı şu şekildedir:
| MAHKEME | KARAR SAYISI |
| Yargıtay (Hukuk) | 947 |
| Yargıtay (Ceza) | 738 |
| Danıştay | 40 |
| Bölge Adliye Mahkemesi | 6237 |
| Bölge İdare Mahkemesi | 2 |
| TOPLAM | 7964 |
Yüklenen kararlar arasında aşağıda özetine yer verdiğimiz Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu’na ait karar özellikle dikkati çekmektedir:
Yargıtay İBBGK., E. 2021/8 K. 2026/1 T. 08.05.2026
Hukuk davalarında dava dilekçesinde talep edilmeyen bir alacak kaleminin, talebin veya istemin ıslah ile talep edilip edilemeyeceği konusunda Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve çeşitli hukuk dairelerinin kararları arasında farklılık bulunduğu belirtilerek ortaya çıkan görüş aykırılığının içtihatların birleştirilmesi yoluyla giderilmesi talebinde bulunulmuş; içtihadı birleştirmenin konusu, hukuk yargılamasında dava dilekçesinde yer almayan bir talebin kısmen ıslah yoluyla davaya dahil edilip edilemeyeceği olarak belirlenmiştir.
İçtihatların birleştirilmesi talebinin ön değerlendirmesi aşamasında, kararları arasında içtihat aykırılığı bulunan Hukuk Genel Kurulu ile Özel Dairelerin görüşlerine başvurulmuştur.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nda yapılan görüşmeler sırasında; içtihadı birleştirme konusunun ön sorun olarak belirlenmesi hususu oyçokluğu ile reddedilerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.
Yasal düzenleme, kavram ve kurumlar ile öğretideki görüşler ışığında yapılan kapsamlı hukuki değerlendirme sonucunda, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda dava dilekçesiyle çizilen sınırların, ön inceleme tutanağıyla sabitlenen uyuşmazlık ve bu çerçevede tamamlanan tahkikat sınırlarının kısmen ıslah yoluyla davaya yeni bir talebin eklenmesiyle aşılmasının, kanunun, davacının ve davalının yargılama sırasındaki haklarını en iyi şekilde ve eşit koşullarda teminat altına almaya çalışan dengeleyici sistemine aykırı olacağı, nitekim bu kurumların meşru amacına ve sınırlarına uygun hareket edilmesinin işlevsel olduğu, kanunun varlığı kadar uygulamasının da hukuki belirlilik taşıması gerektiği gerekçesiyle, hukuk yargılamasında dava dilekçesinde yer almayan bir talebin kısmen ıslah yoluyla davaya dahil edilemeyeceğine oyçokluğu ile hükmedilmiştir.
Mevzuat
Hasılat esaslı kazanç tespitine ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi. Ticari kazancı gerçek usulde vergilendirilen gelir vergisi mükelleflerine ilişkin geçiş hükümleri düzenlendi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Sosyal ve askeri amaçlı istisnalarla diğer istisnalara ilişkin hükümler ile 06.02.2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle genel hayata etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerler hakkındaki geçiş hükümlerinde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Elektronik ortamda tebliğ ile Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yetkisine ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi. Daha önce elektronik tebligat sistemine dahil olanlar hakkında geçiş hükümleri ihdas edildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Araçların satış, devir ve tescili ile bu işlemlerle ilgili yetki ve sorumluluğa ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Engelli ve yaşlı bireylere yönelik bakım ve rehabilitasyon merkezleri ile ilgili her türlü yer ve binanın, devlet ormanları üzerinde bulunması veya yapılmasında kamu yararı ve zaruret olması halinde, gerçek ve tüzel kişilere bedeli mukabilinde izin verilebilecek.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Eğlence faaliyetlerine ilişkin vergi istisnası ve muafiyetine ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
İdarî yaptırımlara ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Yerel yönetimlerin taşınmazlarının satışına ilişkin ek madde hükümleri getirildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Basın-İlân Kurumu Teşkiline Dair Kanun
İnternet haber sitelerinin vasıf ve ödevleri ile müeyyidelere ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Karayolları Trafik Yönetmeliği
Görüntü cihazı ve sürücü görüş alanı tanımlanarak yönetmelik kapsamına alındı. Araçlara ait teknik şartlar, araçların karayoluna uygunluğu ve ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazlarına ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği
Karşılaştırmalı reklamlar, indirimli satış reklamları, çevre hakkında beyanlar içeren reklamlar, görseller ile yazılı ve sesli ifadelerin sunuluşu, finansal hizmetler hakkında reklamlar ve tüketici şikâyetlerine ilişkin hükümler başta olmak üzere birçok hükümde değişikliğe gidildi. Sosyal medya etkileyicileri aracılığıyla yapılan reklamlar ve hedefli reklamcılık hakkında hükümler düzenlendi. Değişiklikler, 01.08.2026 tarihinde yürürlüğe girecek.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği
Yönetmelikte geçen tanımlar, genel ilkeler, katlar alanı hesabına dahil edilmeyen kullanımlar, asansörler, yapı ruhsatı, yapı ruhsatı gerektirmeyen inşai faaliyetler ve mevcut yapı ruhsatı başvurularına ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi. Ofis/büro kullanım amaçlı bağımsız bölümlerde tadilata ilişkin geçiş hükümleri düzenlendi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik
Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen kullanılmış malların yenilenmiş olarak tekrar satışa sunulmasına ilişkin uygulama usul ve esasları yeniden düzenlendi. Yönetmelik, 01.08.2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Aynı tarihte, Yenilenmiş Ürünlerin Satışı Hakkında Yönetmelik yürürlükten kalkacak.
Elektronik Kimlik Bilgisini Haiz Cihazların Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelik
Yönetmeliğin kapsamı, yönetmelikte geçen tanımlar, IMEI numarası siyah listede yer alan cihazlar, yolcu beraberinde getirilen cihazlara ait IMEI numaralarının kayıt altına alınması, son sinyal almasından itibaren kesintisiz bir yıl süreyle elektronik haberleşme hizmeti almayan cihazlar ve işletmecilerin yükümlülüklerine ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği
Merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okullar ve diploma düzenlenmesine ilişkin hükümler ile yönetmelik eklerinde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından Sosyal Hizmetler Kanunu’na göre açılacak kreş ve gündüz bakımevlerinin açılış işlemleri, izinleri, hizmet, işleyiş ve personeline ilişkin standart ve esasları, denetimleri, kapatılmaları ile ücretlerine ilişkin usul ve esaslar düzenlendi. Devlet Memurları Kanunu’nun 191. maddesi kapsamındaki çocuk bakımevleri, yönetmeliğin kapsamı dışında tutuldu.
Tıbbi Cihaz Satış, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliği
Yükümlülüklere ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Sağlık Bilgi Yönetim Sistemleri Hakkında Yönetmelik
Yönetmelikte geçen tanımlar, sisteme kayıt, aktif liste, sistemden silinme ve sağlık bilgi yönetim sistemleri hizmeti alım süreçlerine ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Özel Tıbbi Amaçlı Gıdalar Ruhsatlandırma Yönetmeliği
Bebeklerin ve küçük çocukların beslenme gereksinimlerini karşılamak için geliştirilmiş özel tıbbi amaçlı gıdalarda pestisitlere ilişkin gereklilikler ve halihazırda izinli ürünlerin durumuna ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi. Bilimsel komisyonlar hakkında ek madde hükümleri getirildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Geleneksel Bitkisel Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği
Yönetmeliğin kapsamı ve dayanağı, yönetmelikte geçen tanımlar, ruhsat başvurusu, başvuru şekli, ruhsat başvurusunda bulunacak kişiler, ruhsat başvurusunda sunulması gereken bilgi ve belgeler, kısaltılmış başvuru, uzman raporları, ruhsatın geçerlilik süresi, iptali ve devri, Avrupa Birliği mevzuatına uyum ve ara ürün izin belgeli ürünlere ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Aromaterapötik Ürünler Hakkında Yönetmelik
İnsan sağlığını koruyucu, tedavi edici veya tedaviyi destekleyici etkisi olan ve sağlığın iyi halinin sürdürülmesine katkı sağlayan aromaterapötik ürünlerin kaliteli, etkili ve güvenli bir şekilde piyasaya sunulmasına ilişkin hükümler içeren yönetmelik yürürlüğe girdi.
Tıbbi Bitki Çayları Hakkında Yönetmelik
İnsan sağlığını koruyucu, tedavi edici etkileri olan farmakope kalitesindeki tıbbi bitkiler ve bu tıbbi bitkilerden elde edilen droglardan hazırlanan tek drogla veya birden çok droğun karışımıyla hazırlanan çay preparatlarının kaliteli, etkili ve güvenli bir şekilde piyasaya sunulmasını sağlamaya yönelik yönetmelik düzenlendi.
Kamu Taşınmazlarının Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmelik
Kullanım bedeline ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Mali Suçları Araştırma Kurulu Genel Tebliği (Sıra No: 19)
Finansal kuruluş yeniden tanımlandı. Bankacılık işlemlerinde, sermaye piyasası ve kripto varlık hizmet sağlayıcılık işlemlerinde uzaktan kimlik tespiti ve uzaktan kimlik tespitinde alınması gereken sıkılaştırılmış tedbirlere ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi. Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin uzaktan kimlik tespitine ilişkin hükümler ihdas edildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ
Yabancı para yükümlülükler için zorunlu karşılık oranları yeniden tespit edildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği
Muayene katılım payları yeniden belirlendi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Elektronik Kimlik Bilgisini Haiz Cihazların Kayıt Altına Alınmasına Dair Tebliğ
Tebliğin amaç ve kapsamı, başvuru, inceleme, değerlendirme ve değişim amaçlı cihaza ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
Sigortacılık Kanunu Ek 6. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Genelge
Genelgenin kapsamı, takip işlemleri, tahsil işlemleri ve devir hakkına ilişkin hükümlerde değişikliğe gidildi. Hasar danışmanlık faaliyetlerine ilişkin hükümler düzenlendi.
Değişiklikleri karşılaştırmalı olarak görmek için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz.
